زمستان .
( 346 ) الْقُرّ :
سرما ، سرماى زمستان .
( 347 ) الْحِجَال :
جمع « حَجَلَة » ، حجلهها .
( 347 ) رَبَّاتُ الحِجَال :
زنان .
( 348 ) السَّدَم :
اندوه همراه با اسف يا خشم .
( 349 ) الْقَيْح :
چرك و خون .
( 350 ) شَحَنْتُمْ صَدْرِى :
سينهام را پر كرديد .
( 351 ) النُغَب :
جمع « نغبة » ، جرعهها .
( 352 ) التَهْمَام :
اندوه .
( 353 ) انْفَاساً :
جرعه جرعه .
( 354 ) مِرَاساً :
مصدر « مَارَسَ » ممارست داشتن .
( 355 ) ذَرَّفْتُ عَلى السِّتِّينَ :
از شصت گذشتهام ، و از مبرّد « نيّفت على السِّتين » نقل شد كه البته به همين معناست
.
خطبهء 28
.
( 356 ) آذَنَتْ :
اعلام كرد .
( 357 ) اشْرُفَتْ بِاطّلَاعِ :
بطور ناگهانى رو آورد آشكار شد .
( 358 ) الْمِضَار :
مكان يا زمانى كه اسبان را از نظر بدنى براى مسابقه آماده ميكنند ، اصل معناى « تضمير » لاغر كردن اسب و آب كردن گوشتهاى اضافى آن است تا در روز مسابقه به خوبى بتواند حركت كند .
( 359 ) الْسَّبْقَةُ :
خط پايان مسابقه .
( 360 ) الْمَنِيَّة :
مرگ ، اجل .
( 361 ) البُؤس :
نيازمندى شديد ، بينوايى .
( 362 ) الرَّهْبَة :
مصدر « رهب » وحشت ترس .
( 363 ) الظَعْن :
كوچ كردن از دنيا .
( 364 ) تَحْرُزُونَ انْفُسَكُمْ :
خويش را از هلاك ابدى حفظ مىكنيد
.
خطبهء 29
.
( 365 ) اهْوَاؤُهُمْ :
جمع « هوى » ، آراء و تمايلات قلبى آنها .
( 366 ) يُوهِى :
سست و تكه تكه مىكند .
( 367 ) الصُّمُّ :
جمع اصمّ ، سنگهاى خارا و سخت .
( 367 ) الصِّلَاب :
جمع « صَلِيب » ، سخت و محكم .
( 368 ) كَيْتَ وَ كَيْتَ :
چنين و چنان ، اين دو كلمه هميشه با هم به كار مىرود و كنايه از سخن و گفتار است .
( 369 ) حِيدِى حَيَاد :
دور شو ، كلمهاى است كه فرار كننده در هنگام فرار مىگويد ، از « حيدان » مأخوذ است و به معناى دورى و انحراف از