تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 33

مساهمون:

ص٣٣
نباشد .

( 101 ) أَشْنَقَ الْبَعِيرَ وَ شَنَقَهُ :

مهار شتر را چنان كشيد كه استخوان پشت گوش شتر به قسمت جلو پالان رسيد .

( 102 ) خَرَمَ :

( بينى شتر را ) دريد ، پاره كرد .

( 103 ) أسْلَسَ :

( افسار را ) شل كرد .

( 104 ) تَقَحَّمَ :

خود را به هلاكت انداخت .

( 105 ) مُنَى النَّاسُ :

مردم مبتلا شدند .

( 106 ) خَبْط :

بيراهه رفتن .

( 107 ) الشِّماس :

چموشى ، توسنى .

( 108 ) الاعْتِراض :

حركت در راه غير مستقيم ، بجاى پيمودن طول جاده در عرض مسير حركت كردن .

( 109 ) الشُورى :

مشورت كردن ، در اينجا مقصود شوراى شش نفره‌اى است كه عمر آنها را معين كرد تا از ميان خود فردى را براى خلافت برگزيند .

( 110 ) النَظائِر :

جمع « نظير » ، مانند مشابه .

( 111 ) أسْفَفْتُ :

نزديك شدم ، اسف الطائر : پرنده نزديك زمين شد .

( 112 ) صَغَى :

متمايل شد .

( 113 ) الضِغْن :

كينه .

( 114 ) مَعَ هَنٍ وَ هَنٍ :

و اغراض ديگرى كه از ذكر آن اكراه دارم .

( 115 ) نَافِجاً حِضنَيهِ :

( در حالى كه ) پهلوهايش برجسته و برآمده بود ، « حضن » : ما بين زير بغل و پهلو را مىگويند .

( 116 ) النَثِيل :

سرگين ، مدفوع حيوانات .

( 117 ) المُعْتَلَفَ :

محل علف ( در بدن حيوان ) .

( 118 ) الخَضم :

خوردن چيز تر و تازه ، « خضمه » ، مصدرى است كه براى بيان هيئت و چگونگى است .

( 119 ) النِّبْتَة :

گياه ، « نبتة الرَّبيع » : گياه بهارى .

( 120 ) انْتَكَثَ عَلَيْهِ فَتْلُهُ :

بافته‌اش واتابيده شد .

( 121 ) اجْهَزَ عَلَيْهِ عَمَلُهُ :

كردار او مرگش را تمام و حتمى ساخت .

( 122 ) كَبَتْ بِهِ :

با صورت به زمين افتاد .

( 123 ) الْبِطْنَة :

پرخورى .

( 124 ) عُرْفُ الضَبُع :

يال كفتار ، موهاى زيادى كه بر گردن كفتار است ، چون اين موها متراكم و انباشته