تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 32

مساهمون:

ص٣٢

( 71 ) انْجَذَمَ :

گسيخته و قطع شد .

( 72 ) السَّوَارِى :

جمع « ساريه » ، پايه‌ها و ستونها .

( 73 ) النَحْر :

اصل و بنياد .

( 74 ) دَرَسَتْ :

مندرس و كهنه شد .

( 75 ) الشُرُكُ :

جمع « شراك » ، راهها و مسيرها .

( 76 ) المَنَاهِل :

جمع « منهل » ، آبشخورها .

( 77 ) الاخْفَاف :

جمع « خُفّ » ، كف پاهاى شتر .

( 78 ) الاظْلَاف :

جمع « ظلف » ، سمهاى گاو و گوسفند و مانند آن كه داراى شكاف است .

( 79 ) السَنَابِكُ :

جمع « سنبك » ، نوك سمهاى حيواناتى مانند اسب ، قاطر و خر .

( 80 ) اللَجَأ :

پناهگاه ، هر چيزى كه به آن پناه برند و بدان چنگ زنند .

( 81 ) العَيْبَةُ :

ظرف .

( 82 ) المَوْئِلُ :

محل رجوع و بازگشت .

( 83 ) الفَرائِص :

جمع « فريصة » گوشتى كه بين پهلو و شانه حيوان قرار دارد و پيوسته لرزان است .

( 84 ) الثُبُور :

هلاكت .

( 85 ) الْغَالِى :

مبالغه كننده ، كسى كه از حد تجاوز كند .

خطبهء 3

( 86 ) تَقَمَّصَهَا :

همچون لباس آن را ( خلافت ) پوشيد .

( 87 ) سَدَلْتُ :

فرو گذاشتم و رها كردم .

( 88 ) طَوَى عَنْهَا كَشْحاً :

از آن دورى گزيد و كناره گرفت .

( 89 ) الْجَذّاء :

بريده و قطع شده .

( 90 ) طَخْيَة :

ظلمت ، تاريكى .

( 91 ) أحْجَى :

لازم‌تر ، معقول‌تر .

( 92 ) الشَجَا :

استخوان يا هر چيزى كه راه گلو را ببندد .

( 93 ) التُرَاث :

ميراث .

( 94 ) ادْلَى بِهَا :

آن را آويخت .

( 95 ) الكُور :

پالان ، پالان با لوازم آن .

( 96 ) يَسْتَقِيلُها :

از آن ( خلافت ) استعفاء مىكرد .

( 97 ) تَشَطّرا ضَرْعَيْها :

دو پستان خلافت را ( بين خود ) تقسيم كردند .

( 98 ) كَلْم :

زخم و جراحت .

( 99 ) الْعِثار :

لغزش و سقوط ، به رو افتادن .

( 100 ) الصَّعْبَةُ مِنَ الإِبِل :

شترى كه رام