8 - سئوال : هر گاه شخصي سلف فروخت ، در وقت حلول اجل ، جنسي را كه سلف
فروخته ندارد ، همان قدر وجه را كه از مشترى گرفته بايد بدهد يا به قيمت حال ، قيمت
را بدهد وهر گاه صيغه به بيع سلف جارى نشود منعقد مىشود يا نه ؟
جواب : هر گاه بايع ، قدرت بر خريدن آن جنس دارد وحرجى بر أو لازم نمىآيد
آن جنس را بخرد وبدهد واگر مقدور نشود ، اظهر ومشهور ميان علما نيز اين است كه
مشترى اختيار دارد ، خواهد معامله را فسخ كند وهمان تنخواهى كه داده پس بگيرد
وخواهد صبر كند تا بايع ، جنس را به هم رساند . ودر بيع سلف وغير سلف ، مشهور علما ،
صيغه را شرط مىدانند ، خواه به عربى وخواه به فارسي . ودور نيست كه مجرد داد
وستد كه آن را " معاطات " مىگويند هم كافى باشد . هر گاه به فارسي خواهد بگويد بايد
مشترى بگويد كه : سلف دادم به تو ، فلان قدر پول را در فلان قدر غله در مدت فلان .
وبايع بگويد : قبول كردم . ومىتواند شد كه " ايجاب " را بايع بگويد به اين طريق : به تو
جامع الشتات ( فارسي ) — صفحة 7
مساهمون: الميرزا القمي
ص٧