58 - سئوال : شخصي زمينى بفروخت به كسى به ده تومان . وبعد سه روز مشترى
نصف آن زمين را فروخت به شش تومان . واز براي بايع غبن فاحش ظاهر شد . خواست
ادعاى غبن بكند احدى به أو گفت كه معامله چنين مىباشد . يعنى گاه هست نفع
مىشود وگاه نقصان . واين شخص هم دعوى نكرد . آيا خيار أو ساقط مىشود يا نه ؟ - ؟ .
جواب : هر گاه بعد از مرافعه ، ثابت شود كه بايع در حين بيع جاهل به قيمت بوده ،
ودر وقت بيع هم به اين قيمت أعلى مىارزيد ، مسلط است بر فسخ بيع . وبنا بر " فوريت
دعوى غبن " هم چون مفروض جهالت است كه ناشى شده از ناداني اصلى ، يا مغرور
شدن به قول آن شخص كه گفته " معامله چنين مىباشد " هم ، ظاهر اين است كه دعوى
مسموع است وخيار ساقط نيست . وچون مطلب مرافعه مىخواهد ، در حين مرافعه
حقيقت معلوم خواهد شد .
59 - سئوال : هر گاه كسى گندمى به سلف بخرد از مزرعهء خاصي . ودر آن سال از
آن مزرعه گندم به عمل نيايد وحاصل آن تلف شود . حكم آن چه چيز است ؟ .
جواب : هر گاه گندم زمين معينى بخرد ظاهرا صحيح نيست . به جهت آنكه شرط
سلف آن است كه مبيع در ذمه باشد نه عين معين . واگر مراد گندم آن مزرعه باشد خواه
از زرع خود آن شخص يا از غير أو مثل اينكه صد من خرماى بصره به سلف مىخرد . پس
آن بيع صحيح است .
وهر گاه در آن سال حاصل آن مزرعه تلف شود ، مخير است مشترى ، ميان آنكه
فسخ كند وتنخواه خود را پس گيرد ، واينكه صبر كند تا سال آينده . وبعضي گفتهاند
كه مىتواند قيمت آن گندم در انقضاى موعد بگيرد ولكن حقير در اين تأمل دارم .
بعضي اخبار صحيحه دلالت بر عدم آن ، دارد .
60 - سئوال : غناء كه شرعا مذموم است كدام است ؟ استماع مراثي وقرآن كه با
لرزش آواز ، باشد چه صورت دارد ؟ .
جواب : اظهر در غناء ، رجوع به عرف است . يعنى آنچه را در متعارف