است ، تو گندم خود را بگير . ؟ .
جواب : ظاهر صحت معامله است به جهت آنكه بيع دين آنكه بيع دين ( خصوصا به نقد ) جايز
است على الخصوص بعد انقضاى موعد دين . ودر صحت بيع قبض شرط نيست 1 . ومنعى
كه وارد شده در بيع طعام قبل از قبض ( بر فرض تسليم حرمة ) ، آن در جائى است كه
مالك ، آن طعام را خريده باشد نه در وقتي كه به ميراث يا غير آن منتقل شده باشد .
41 - سئوال : هر گاه كسى ملك ، با باغ شخصي ديگر معاوضه كند وهر دو تصرف
كنند به زرع كردن ومصرف كردن ميوه . آيا لازم است ؟ يا رجوع هر يك به مال خود جايز
است ؟
جواب : بدان كه در انعقاد بيع شرط نيست كه ثمن از نقدين باشد بلكه هر چيز ،
قيمت مىتواند شد . بلكه گاه هست كه كسى اسبى را مىفروشد به ده رأس ميش ، يا
گاوى را مىفروشد به الاغى ، وأمثال آن . چنان كه در مسئله خيار حيوان تصريح كردهاند
به آن . وهمچنين فروختن ملك به باغ . پس اگر اشكال در سئوال اين است كه اين را از
بيع بيرون كنيم به اين جهت ، پس آن محض تو هم است . به جهت آنكه بيع ، آن نقل ملك
است به ديگرى به عوض معين . واين تعريف شامل ما نحن فيه است .
واگر اشكال در اين است كه صيغه خوانده نشده است پس آن داخل بيع معاطات
مىشود . ومعاطات هر چند أدله بسيار بر صحت ولزوم آن ، هست ولكن چون از ابن
زهره وشهيد ثاني ( ره ) بر اشتراط لزوم بيع به صيغه ، دعوى اجماع شده . وظاهرا خلافي
هم از أصحاب نقل نشده ( از غير ظاهر مفيد - ره - ) تا زمان آخوند ملا احمد ( ره ) وبعضي
از تابعين أو . وبعضي از مؤيدات هم از اخبار دلالت بر آن دارد . پس أولى اين است كه
بناى عمل بر عدم لزوم آن باشد . هر چند اظهر اين است كه مبيح تصرف است بلكه
مملك است ، بلكه بيع است .
ولكن عدم لزوم مادامى است كه تصرف در طرفين يا أحدهما نشده باشد . وبعد از
هامش
1 : ودر نسخه : به جاى لفظ " نيست " لفظ " است " . غ