بنام خداوند كريم
استدراك
در آغاز جلد دوم لازم است نكاتى را - نه به عنوان مقدمه بل به عنوان استدراك از
مقدمه جلد أول - به استحضار خوانندگان محترم برسانم :
1 : در آنجا گفته شد كه " هيچ گونه ويرايشى در مطالبى كه از قلم محقق تراوش كرده ،
انجام نخواهيم داد . " منظور از اين سخن دخل وتصرف وايجاد تغيير در كلمات وألفاظ
ولغات است نه ويرايش در علائم نگارش ويا تفكيك مطالب ويا . . . واين همه كارى كه در
احياى اين متن پر ارزش انجام يافته همه را مىتوان ويرايش ناميد .
2 : در يك مورد در خود لفظ متن ، تغيير داده شده كه عبارت است از كلمههاى " دويم "
و " سيم " كه به " دوم " و " سوم " تبديل شدهاند . البتة اين تغيير هم از ناحية من نيست .
3 : شايد روند تصحيح در جلد دوم مطلوب تر از جلد أول باشد زيرا مواردى كه در پاورقى
معين شده ونيز مواردى كه در ميان علامت [ ] قرار داده شده در جلد دوم بيش از جلد
أول است .
دليل اين تفاوت ونيز دليل مورد بالا ( دويم ، سيم ) اين است كه جلد أول را وقتي به من
ارجاع كردند كه آماده چاپ بود واز بيخ گوش ماشين فيلم وزينگ برگردانده بودند .
پس از چهار بار بررسى وتطبيق در اختيار چاپ قرار داده شد .
معنى اين سخن اين نيست كه در تصحيح جلد أول كوتاهى شده يا نقصى هست . منظور
جامع الشتات ( فارسي ) — صفحة 1
مساهمون: الميرزا القمي
ص١