اين كه بميرد ، ديگر واجب نيست از براي أو استيجار كردن حج ، واما هرگاه مأيوس
نباشد از صحت وتوانايى ، پس وجوب استيجار بر أو معلوم نيست ، هر چند أحوط است .
واما هرگاه حج ، قبل از شكستگى وعجز در ذمه أو مستقر نشده بود ودر حال عجز
وشكستگى ، استطاعت به هم رسيده ، پس هرگاه در اين وقت مأيوس نيست از عود صحت
وتوانايى ، بر أو استيجار واجب نيست . واما هر گاه مأيوس باشد ، در مسئله خلاف است
ووجوب استيجار اشهر وأحوط است وهرگاه اتفاق افتد كه منبعد صحت وتوانايى عود
كند واستطاعت باقي باشد ، ثانيا خود حج كند واگر عود نكند ، بر أو چيزى نيست
واستيجار بعد موت هم براي أو ضرور نيست . والله العالم .
سؤال : اگر كسى طواف نساء را فراموش كند وبعد از پنج شش روز به خاطرش آيد ،
چه كند ؟ و ، زن بر أو حرام است يا نه ؟
جواب : ظاهر مشهور علما ( بلكه ظاهرا خلافي نقل نشده ، الا از شيخ در تهذيب
وعلامه در منتهى ) اين است كه جايز است كه نايب بگيرد ، خواه ممكن باشد كه خود
بجا آورد يا نه . وقول ديگر ، آن است كه نايب گرفتن مشروط است به تعذر ، واظهر قول
مشهور است وأحوط ، قول آخر است وبه هر حال در صورت تعذر يا تعسر ، نايب گرفتن
كافى است وهرگاه قبل از آمدن طواف بميرد ، ولى أو قضا كند از براي أو ، يا نايبى
بگيرد كه قضا كند وبه هر حال ، زن حلال نمىشود تا طواف به عمل آيد .
426 - سؤال : هر گاه زيد ، أجير شود از براي عمرو ، كه در اين سال حج كند از
براي مادر أو ، به مبلغ سى وپنج اشرفى ، مشروط به اينكه در جميع راه ، خدمت أو را
بكند مثل خدمت ساير عكامها ( 1 ) ودر هر يك از أماكن مشرفه دو مرتبه زيارة كند از براي
مادر أو ، ودر حين اجاره تقسيم كند اجرت را بر اعمال ثلثه ، به اين طريق كه دوازده
اشرفى در ازاى خدمت عكامى باشد وسه اشرفى در ازاى زيارات باشد وتتمه در ازاى
حج باشد وساير اخراجات راه ، ذهابا وايابا بر وجه معين در ذمه عمرو باشد وبعد از
هامش
1 : عكام : با فتحه أول وتشديد دوم : كسى كه بار شتران ببندد : ساربان : مسؤول أمور مسافرتى بزرگان
وپولداران .