كتاب الحج 414 - سؤال : كسى كه نماز طواف أو باطل باشد ، حج أو باطل مىشود يا نه ؟
جواب : بخصوص اين مسئله تصريحى در كلام علما در نظر نيست . بلى مسئله
ترك نماز را متوجه شدهاند ومشهور واظهر در صورت نسيان نماز طواف ، اين است كه
هرگاه عود كل طواف وبجا آوردن نماز مستلزم مشقتى نيست برگردد وبجا آورد
وهرگاه بر أو شاق باشد ، هر جا كه به خاطرش آيد ، همانجا نماز را بكند . واين مقتضاى
جمع بين الاخبار است . وظاهر اين است كه جاهل به وجوب نماز هم حكم أو چنين
است . چنانچه حديث صحيح دلالت بر آن دارد . واما هرگاه كسى كرده عمدا ترك كرده
باشد ، پس شهيد ثاني در مسالك فرموده است كه أصحاب ما حكم آن را ذكر نكرده اند
وأصل ، اقتضاى آن مىكند كه با امكان بر گردد وبجا آورد . وبا تعذر ، هر جا كه ممكن
شود بجا آورد . وظاهر اين سخن ، آن است كه حج هيچ وقت فاسد نمىشود وصاحب
مدارك در آن اشكال كرده است وگفته است شكى در وجوب اتيان با امكان نيست . اما
در صورت تعذر محتمل است كه نماز در ذمه أو باقي ماند تا أو را ممكن شود برگشتن .
وفرموده است كه در صحت افعال بعد از طواف هم اشكال است از راه اينكه صادق است
كه افعال را بجا آورده ، پس بايد مجزى باشد . واز راه اينكه چون كه بر وجهي كه شارع
فرموده نكرده است ، پس بايد مجزى نباشد وصاحب كفاية هم تابع أو شده در اشكال
و
جامع الشتات ( فارسي ) — صفحة 279
مساهمون: الميرزا القمي
ص٢٧٩