الا أنه قال الشعر كما بيناه في تفسير آية سورة الحاقة فالمعنى انه ليس كذلك ، لان
الشعراء هم الذين في كل واد يهيمون ويقولون ما لا يفعلون ويركن إليهم ويصغى لهم ويبتعهم
الغاوون وهو ليس كذلك .
وقد عرفت وجه صحة الاستنتاج ، لان المؤمنين الهاجين لهم والواقعين في اعراضهم
بظاهر منسك ألفاظهم منهم ولكنهم في الحقيقة ليسوا منهم فصدق الاستثناء لسبب صدق
صناعة الشاعرية فيهم فإن لم يكن في قالب الشعر أيضا ، والمراد من الحديث نفى إرادة
الشاعر بمعنى الآتي بالكلام لموزون ، مطلقا فان التبعية والركون انما هو بالنسبة إلى المعنى
لا إلى اللفظ الموزون من حيث إنه لفظ موزون كما بيناه .
394 - سؤال : هرگاه كسى وصيت كند كه هفتاد سال صوم وصلاة از جهت أو
استيجار كنند ، بفرمايند كه بايد در صوم ، ترتيب به عمل آيد يا نه ؟ به اين معنى كه اگر چند
نفر در يك روز صائم باشند به نيابت يك منوب عنه صحيح است يا نه ؟ بلكه مثلا يك ماه
صوم بايد سى يوم روزه داشته شود كه هرگاه دو نفر يك روز ، روزه بگيرند به عوض دو روز
محسوب نخواهد شد ؟
جواب : در صوم ، ترتيب واجب نيست ، بلكه سى نفر نايب در يك روز به نيابت يك ماه
رمضان را مى تواند گرفت ، بلكه شصت نفر دو ماه را ، وهكذا ودر أصل صيام أعوام فائته ، هم
قصد ترتيب ، شرط نيست .
395 - سؤال : شخصي كه مدت العمر ماههاى صيام را صائم بوده ، بطلان صوم
مدت عمر آن را نمىفهمم . آيا صحيح باشد استيجار صيام رمضان مدت العمر ؟
جواب : خوشا به حال شما كه اشكال در صحت صوم نداريد . مگر صوم ، همين نان
وآب نخوردن است واين همه خلافات واشكالات را در مسائل صوم فراموش كردهايد ؟
وچنان كه صلاة مركب است از افعال وأذكار وتروك وطوارى ، صوم هم عبارت است از
تروك بسيار مشروط به نيت ، محدود به فجر وغروب . ودر تروك خلافيه اشكالات
عظيمه است وتا كسى نداند كه ترك چه چيزها را بايد بكند چگونه روزه گرفته است
ومحض ترك اتفاقي لا يشعر ، كافى نيست ، پس بايد نيت بكند كه من فردا از طلوع فجر