اين كه جدا جدا نكنند واين كه هر دو يكى شوند يا از هم دور شوند ، پس توان گفت كه
نماز أولى هم منهى عنه است .
واما هر گاه دو نماز بر پا شود ومعلوم باشد كه سبقتى واقع شده ومعلوم نباشد كه
از كدام است . باز نماز همه باطل است وأكثر گفتهاند كه هر گاه ممكن باشد جمعه به
اينكه وقت باقي باشد وهمه يك جا جمع شوند يا دور شوند به قدر يك فرسخ ، جمعه اعاده
كنند . ومسئله خالى از اشكال نيست .
274 - سؤال : هر گاه كسى ادراك كند بعضي از تكبيرات نماز ميت را ، باقي
تكبيرات را با ادعيه بجا آورد يا نه - ؟
جواب : هر گاه جنازة را بر نمىدارند آن تكبيرات باقيمانده را با دعاى بعد از آنها
بخواند تا به آخر . وهمچنين هر گاه بر مىدارند واما به سمت قبله مىبرند باز تكبيرات
را با ذكرها بگويد تا به آخر ، وهرگاه جنازة را بر مىدارند وبه سمت قبله هم نمىبرند
همان تكبيرات باقيمانده را پى يكديگر بگويد وخلاص شود بدون ذكر ودعا .
275 - سؤال : آيا غيبت متجاهر به فسق را مىتوان كرد ؟ وآيا شخصي كه تقصير
در اخذ مسائل دينيه خود نموده ، متجاهر به فسق است يا نه ؟
جواب : معنى جواز غيبت متجاهر به فسق اين است كه كسى كه مشهور است به
فسق ، ودر ظهور آن ميان مردم مضايقه ندارد ، مثل فلان كس سازنده يا خمار ، يا فلان
كس مطرب يا مغنى يا فلان كس پاكار ( 1 ) يا داروغه وأمثال اينها كه اين عملها شغل
أو است ووصف كردن أو به اين صفات مكروه أو نيست . در همين معاصي ، غيبت أو
مستثنى است بلكه حقيقت اين را غيبت نمىگويند واما كسى كه بر أو گران است كه أو
را وصف كنند به معصيتي ، جايز نيست غيبت آن ، مگر در جايى كه نهى از منكر موقوف
باشد بر آن ، ومجرد ترك اخذ مسائل دينيه بر وجه صحيح ، اين را متجاهر به فسق
هامش
1 : پاكار : پاى كار : فضولي كه مردم را ( يا ميزان محصولات ودرآمد مردم را ) به اطلاع مأمورين أرباب يا دولت
ظالم لو دهد : مزدورى كه براي ظالم خبر چينى مىكند : مزدورى كه جريمه ووجوه را براي ظالم دريافت
مىنمايد .