شكلى خاصّ [ و عجيب ] ، لرزش عضو و مانند آنكه از جمله كارها و اعمال ايشان نبوده است امّا موجب انزجار و دور شدن مردم از آنان مىشود ، را نداشتهاند .
با اين وصف چگونه شخصى با خرد ، عشق ورزيدن مردى به همسر ديگرى را منزجركننده و رمانندهء از او ندانسته و اين عشق [ حرام ] را از عيبها و كاستيهاى او نمىشمرد ؟ و ما مىدانيم كه اگر يكى از افراد امين و شاهد [ فقهى ] ، به چنين وصفى مشهور باشد ، بىشك [ اين عيب ] عدالت او را از بين برده ، منزلت او را پايين مىآورد . و آنچه كه در شأن و منزلت يكى از ما تأثير گذارد ، بهطور قطع در پايين آمدن جايگاه كسى كه خداوند او را تطهير كرد . و معصوم [ از گناه و خطا ] ساخته ، به كمال و بالاترين درجهها رسانده است ، تأثير دارد . و اين مسئله براى هر خردمندى روشن است .
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و نكوهش آن حضرت به خاطر اسيران
سؤال : تأويل آيهء [ شريفه ] :
ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
« 1 » چيست ؟ آيا اين سخن مقتضى نكوهش آن حضرت به خاطر زنده گذاشتن اسيران و ترجيح متاع دنيا به جاى كشتن آنان نيست ؟
پاسخ : مورد نكوهش قرار گرفتن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به خاطر اسيران در ظاهر آيه وجود ندارد .
بلكه اگر گفته شود : ظاهر آيه اقتضاى توجّه و خطاب آيه به شخصى جز پيامبر ( ص ) را دارد ، مناسبتر به نظر مىرسد .
زيرا بىهيچ شكّى عبارات :
تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ
« 2 » و [ آيهء شريفه ]
لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ
« 3 » ، متوجّه شخص يا اشخاصى جز پيامبر ( ص ) بوده و لازم است كه نكوهش شده ( معاتب ) نيز او باشد .
داستان اين قضيّه روشن است و روايات بسيارى نيز دربارهء آن وجود دارد . بدين ترتيب كه خداوند [ متعال ] به پيامبرش فرمان داد تا به اصحاب ( ياران ) خود دستور دهد در ريختن خون
هامش
( 1 ) - انفال ( 8 ) آيهء 67 . هيچ پيامبرى را نزيبد كه اسيرانى داشته باشد مگرآنكه خون ناپاكان را بسيار بريزد [ تا نيروهاى كفر به ضعف گرايد ] شما دنيا را مىخواهيد و خدا براى شما سراى آخرت را و خدا مقتدر و داناست .
( 2 ) - انفال ( 8 ) آيهء 67 .
( 3 ) - انفال ( 8 ) آيهء 68 . اگر حكمى ازلى و از گذشته نبود همانا در آنچه گرفتيد عذاب سختى به شما رسيده بود .