نيست ، اهل آخرت به ورود در آتش ، شك كنند بلكه نسبت بدان يقين و علم قطعى دارند .
شاعر نيز مىگويد :
فقلت لهم ظنّوا بألفى مدجّج * سراتهم في الفارسيّ المسرّد « 1 »
« فتنه » در
وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ
« 2 » به معنى آزمايش و امتحان مىباشد ؛ خداوند متعال [ در جايى ديگر ] مىفرمايد :
وَ فَتَنَّاكَ فُتُوناً
« 3 » [ خطاب به حضرت موسى عليه السّلام ] .
« استغفار » و « سجده » « 4 » نيز به دليل ارتكاب گناهى در آنوقت يا پيش از آن - بنا به اعتقاد برخى نبوده است بلكه نشانى از تضرّع و اظهار خضوع در پيشگاه قدس ربوبى مىباشد .
همچنانكه افراد به گاه مشاهدهء نعمت ، نزول رحمت يا دفع مصيبت و نعمتى به قصد شكر صاحبان نعمت پيشانى بر خاك مىگذارند ، همچنين براى خداوند نيز از سر تعظيم ، شكر و تعبّد به تسبيح و استغفار مشغول مىشوند [ از خدا سپاسگزارى مىكنند . ]
« انابه » در
وَ خَرَّ راكِعاً وَ أَنابَ
« 5 » به معنى بازگشت بوده ، ازآنجهت به كار داود عليه السّلام اطلاق شده است كه حضرتش بهسوى خداوند متعال بازگشته و متّصل به او شده بود . البته به شخص توبهكننده و پشيمان نيز « منيب » [ انابهكننده ] و به كار او « انابه » گفته مىشود .
فَغَفَرْنا لَهُ ذلِكَ
« 6 » هم به معنى پذيرش عمل و مستوجب پاداش شدن آن حضرت بوده ، به لحاظ رعايت مقابله [ با واژهء « أناب » ] ، از آن به چنين تعبيرى ياد شده است .
خداوند متعال مىفرمايد :
يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ
« 6 » و يا اينكه مىفرمايد :
[ اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ
« 7 » ( خداوند مسخرهشان مىكند ] .
هامش
( 1 ) - به آنان گفتم : به دو هزار سرباز سراپا مسلّح مطمئن شويد . سربازانى كه بزرگانشان زرههاى محكم پوشيدهاند . ( چنانكه ملاحظه مىشود ، « ظنّوا » به معنى « بدانيد ، مطمئن باشيد » به كار رفته است .
( 2 ) - ص ( 38 ) آيهء 24 . داود گمان نمود كه او را آزموديم .
( 3 ) - طه ( 20 ) آيهء 40 . ما تو را بارها آزموديم .
( 4 ) - اشاره به مفاد آيهء 24 سورهء ص ( 38 ) .
( 5 ) - ص ( 38 ) آيهء 24 . به زمين افتاد و توبه كرد .
( 6 ) - نساء ( 4 ) آيهء 142 . آنان به خدا خدعه مىكنند و خدا نيز فريبشان مىدهد .
( 7 ) - بقره ( 2 ) آيهء 15 . ( چنانكه ملاحظه مىشود به لحاظ رعايت مقابله « خدعه كردن » و « مسخره كردن » به خداوند نسبت داده شده است در حالى كه ساحت قدس ربوبى منزّه از ايندو مىباشد . - م .