پاسخ : اين اضافه [ يا اسناد ] مقتضى مضمون سؤال نيست . بلكه ( نزغ / برانگيختن زشتى ) و ارتكاب قبيح ، از جانب آنان ( برادران ) و متوجّه آن حضرت بوده است ، نه از جانب او بهسوى ايشان ؛ گفتهء [ مشهور ] : « جرى بينى و بين فلان شرّ » ( بين من و او نزاعى درگرفت ) ؛ از نظر محتوا مانند تعبير مذكور در آيه است ، زيرا انگيزش اين فتنه از سوى يكى بوده است و هر دو در ايجاد آن شركت نداشتهاند .
سؤال : معنى گفتهء حضرت يوسف عليه السّلام به عزيز كه
اجْعَلْنِي عَلى خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ
« 1 » چيست ؟ چگونه آن حضرت مىتوانست از طرف ظالمان ، مسئوليتى را بپذيرد ؟
پاسخ : خواست آن حضرت براى برعهده گرفتن « خزائن الأرض » ( گنجينههاى زمين يا دارايى مصر ) براى پياده كردن عدالت و صرف آن در راه شايسته آن بود و اين مسئله با مسئله « قبول مسئوليت [ از سوى ظالمان ] » يا همكارى [ با ستمگران ] متفاوت است . آن حضرت چنين خواهشى را براى يافتن قدرت لازم در انجام حقّى كه بر عهدهء او بود ، نمود و اگر كسى بتواند حق را برپادارد يا امربهمعروف كند بايد زمينه و عوامل لازم را فراهم آورد . بنابراين آن حضرت بدين كار مورد ملامت نبوده ، و [ معاذ اللّه ] مرتكب حرامى نشده است .
هامش
( 1 ) - يوسف ( 12 ) آيهء 55 . مرا به خزانهدارى مملكت منصوب كن زيرا من نگاهبان و دانايم .