خدا را در كنار دورانديشى و تدبير قرار دهد ، كارى به اقتضاى دين و عقل انجام داده است .
ضمن آنكه ممكن است خداوند متعال به آن حضرت وحى فرموده باشد تا اين جمله را به آن زندانى بگويد .
تنزيه يوسف عليه السّلام از آزار پدر
سؤال : چرا يوسف عليه السّلام برادر تنى خود را در ميان ساير برادرانش خواند و [ با تمهيد زمينهء لازم ] زندانيش كرد . و جلو بازگشت او به نزد پدرش را گرفت ؟ بااينكه مىدانست اين كار موجب آزردگى و اندوه پدرش خواهد شد . آيا اين كار موجب آزار برادر و پدر [ حضرت يعقوب عليه السّلام ] نبوده است ؟
پاسخ : علّت اين كار روشن است . زيرا آن حضرت عليه السّلام اين كار را به وحى و فرمان خدا انجام داد و در ضمن ، آزمون صبرى نيز براى يعقوب عليه السّلام و موجب اعطاى ثواب بيشتر به آن حضرت و نظير آزمودن وى به خود يوسف عليه السّلام بوده است ؟
بهعلاوه يوسف عليه السّلام به آنان دستور داد نسبت به پدر در هنگام فرستادن او مهربانى كرده ، دروغى نگفته و فريبى ندهند .
سؤال : آيا آنان [ برادران يوسف عليه السّلام ] نگفتند :
سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ
« 1 » آيا « مراوده » « 2 » به معنى فريب و حيله نيست ؟
پاسخ : معنى « مراوده » چنانكه پنداشتهايد ، نيست . « مراوده » به معنى جلب محبّت و چارهانديشى بوده كه هم در جهت منفى و هم در جهت مثبت به كار مىرود و آن حضرت به آنان [ برادران يوسف عليه السّلام ] دستور داد . تا به بهترين صورت ممكن با وى رفتار كنند . حال ، اگر آنان از اجراى اين دستور سر بر تافتهاند ؛ نكوهش متوجّه خود ايشان است نه يوسف عليه السّلام .
يوسف عليه السّلام و نسبت نارواى تهمت به برادران
سؤال : چرا آن حضرت « سقايه » ( پيمانه ) را در بار برادر خود نهاد و آنان را در معرض اتّهام قرار داد ؟ چرا منادى او اعلان كرد كه آنان دزدند ! در حالى كه واقعا چنين نبودند .
هامش
( 1 ) - يوسف ( 12 ) آيهء 61 . تا بتوانيم مىكوشيم كه پدر را راضى كنيم .
( 2 ) - مراوده مصدر فعل سنراود مىباشد . - م .