عبد الرحمان حمدان ، با اسناد از زهرى و او از عروة بن زبير روايت مىكند كه زبير با مردى از انصار و بدريّون بر سر نوبت آبيارى از تنداب حرة اختلاف داشتند .
پيغمبر ( ص ) به زبير فرمود اول تو آبيارى كن ، سپس همسايهات . انصارى عصبانى شد و گفت : يا رسول اللّه ( ص ) چون زبير پسر عمهء توست ؟ ! رنگ پيغمبر ( ص ) تغيير نمود و به زبير فرمود : آب را ببند ، چندان كه سوار ديوار شود ، و بدين گونه حق زبير را كاملتر ادا فرمود ، در حالى كه رأى اول بيشتر به نفع انصارى بود و چون پيغمبر ( ص ) را خشمگين ساخت ، پيغمبر ( ص ) تمام حق زبير را استيفا نمود و حكم صريح داد . عروه از پدرش نقل مىكند كه گفت : به خدا گمان نمىبرم شأن نزول آيهء بالا جز داستان ما باشد .
بخارى و مسلم نيز اين روايت را از زهرى آوردهاند .
ابو عبد الرحمان بن ابى حامد با اسناد از سلمة روايت مىكند كه زبير بن عوام با مردى اختلاف يافت و پيغمبر ( ص ) له زبير رأى داد و آن مرد گفت : اين طور حكم كردى ، چون زبير پسرعمهء توست ! و آيهء مورد بحث نازل گرديد .
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ . . .
( آيهء 69 ) . كلبى گويد اين آيه در شأن ثوبان ، مولى رسول اللّه ( ص ) ، نازل شد كه پيغمبر ( ص ) را بسيار دوست داشت و از ديدار حضرت شكيب نداشت . روزى نزد پيغمبر ( ص ) آمد در حالى كه رنگش تغيير كرده و تنش لاغر شده و چهرهاش اندوهگين مىنمود . پيغمبر ( ص ) پرسيد : چرا رنگت گرديده ؟ گفت : يا رسول اللّه ( ص ) مرا باكى نيست ، جز اينكه هرگاه نمىبينمت در آتش شوق و وحشت تنهايى مىسوزم تا ببينمت . اكنون به ياد آخرت افتادهام و مىترسم آنجا تو را نبينم زيرا تو با پيغمبران در جايگاه و الا قرار دارى و من اگر هم وارد بهشت شوم ، در جاى فروترى هستم و اگر وارد بهشت نشوم كه به طريق اولى هرگز تو را نمىبينم . آيه در [ غمزدايى ] او نازل شد .
اسماعيل بن ابى نصر با اسناد از مسروق روايت مىكند كه ياران پيغمبر ( ص ) مىگفتند : روا نيست كه در دنيا از تو جدا شويم ؛ زيرا چون تو از ما جدا شوى [ و رحلت كنى ] در جايگاه بالاتر از ما قرار مىگيرى [ و تو را نمىبينيم ] . آيه بالا نازل گرديد كه اطاعت كنندگان رسول اللّه ( ص ) با صالحان ، شهيدان صديقان و پيغمبران خواهند بود .
احمد بن محمد بن ابراهيم با اسناد از قتاده روايت مىكند كه شنيدهايم مردى به پيغمبر ( ص ) گفت : در دنيا مىبينمت ؛ اما در آخرت با امتيازى كه دارى ، بالاتر از ما قرار