آزادش مىسازم و عقدش مىكنم ؛ و اين كار را كرد . عدهاى از مسلمين به او طعنه زدند كه با كنيزى ازدواج كرده است و خود ترجيح مىدادند با زنان مشركه و خانوادهدار ازدواج كنند و آيه بالا نازل شد .
كلبى از ابو صالح و او از ابن عباس روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) مردى غنوى به نام مرثد همپيمان بنى هاشم را براى تحويل گرفتن جمعى از اسيران مسلمان به مكه اعزام كرد .
مرثد وقتى به مكه رسيد زنى به نام عناق كه در جاهليت معشوقهاش بود و در مسلمانى آن زن را ترك كرده بود ، به ديدنش آمد و گفت : دلت نمىخواهند خلوت كنيم ؟ مرثد گفت : اسلام ميانهء من و تو حايل است و خلوت با تو حرام . ليكن اگر بخواهنى زن من شوى ، پس از بازگشت و كسب اجازه از پيغمبر ( ص ) عقدت مىكنم . زن گفت مرا آزردى و بىوفايى كردى ، و جيغ كشيد . مشركان ريختند و مرثد را به سختى كتك زدند و ولش كردند . مرثد پس از انجام مأموريت و بازگشت به مدينه ، داستان عناق و آنچه گذشته بود به پيغمبر ( ص ) اظهار كرد و اجازه خواست كه با وى ازدواج كند ، آيهء مورد بحث [ در منع او ] نازل شد .
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ . . .
( آيهء 222 ) . ابو عبد الرحمن محمد بن احمد بن جعفر با اسناد از انس روايت مىكند كه يهود زن حائض را از منزل بيرون مىكردند و با او هم خوراك و همخانه نمىشدند . مسلمانان در اين مورد از پيغمبر ( ص ) سؤال كردند ، آيهء بالا نازل گرديد . مسلم نيز اين روايت را از طريق ديگر آورده است .
ابو بكر محمد بن عمر خشاب با اسناد از جابر روايت مىكند كه يهود مىگفتند اگر با زن از پشت سر جماع شود بچهاش لوچ مىآيد ، و زنان انصار شوهران را مانع از جماع پشت سر مىشدند . انصار نزد پيغمبر ( ص ) آمده ، مسئلهء نزديكى را در حال حيض و نيز راجع به نظر يهود پرسيدند ، آيهء بالا و آيه بعد نازل گرديد كه در مورد حيض تا پاك شدن ممنوع است ، ديگر اينكه جماع بايد در فرج باشد به اين اعتبار كه « زنان كشتزار شما هستند » پس بايد در طريق توليد نسل نزديكى صورت گيرد .
مفسران گويند : عرب جاهليت - مانند مجوس - با زن حائض هم خوراك و همخانه نمىشدند ، و ابو دحداح از پيغمبر ( ص ) پرسيد : يا رسول اللّه ( ص ) با زنان حائض چه كنيم ، آيه مزبور نازل شد .
نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ . . .
( آيهء 223 ) . ابو بكر احمد بن حسن قاضى با اسناد از جابر روايت