ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ . . .
( آيهء 105 ) . مفسران گويند كه مسلمانان به هم پيمانان يهودىشان گفتند به محمد ( ص ) بگرويد و يهود پاسخ مىدادند ، اين دينى كه ما را به آن فرا مىخوانيد از دين ما بهتر نيست . و ما دلمان مىخواست كه بهتر مىبود و ايمان مىآورديم . و آيهء بالا در تكذيبشان نازل گرديد .
ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها . . .
( آيهء 106 ) . به گفتهء مفسران ، مشركين گفتند : آيا نمىبينيد كه محمد ( ص ) اصحابش را به چيزى امر مىكند و سپس نهى مىنمايد و خلاف آن را فرمان مىدهد ؛ امروز چيزى مىگويد و فردا از آن برمىگردد . همانا اين قرآن كلام شخص محمد ( ص ) است كه چنين متناقض در مىآيد . در پاسخ اينان خدا آيهء بالا را فرو فرستاد و نيز آيهء 101 سورهء نحل را .
أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْئَلُوا رَسُولَكُمْ . . .
( آيهء 108 ) . ابن عباس گويد : عبد اللّه بن أبى كعب و جماعتى از قريش از محمد ( ص ) درخواستند كه كوه صفا را زرين ساز و مكه را فراخ كن و در آن چشمهها بگشا ، تا به تو ايمان آوريم . و آيهء بالا فرود آمد . مفسران گويند كه يهود و مشركان عليه پيغمبر ( ص ) مانع مىتراشيدند و بعضى مىگفتند همانند موسى كتابى يك قلم و يك جا از آسمان نازل كن . و ديگرى - يعنى عبد اللّه بن اميه مخزومى - مىگفت نامهاى از آسمان براى من بيار كه در عنوان آن نام من باشد و مضمونش تأييد پيام آورى تو . و برخى مىگفتند كه به تو ايمان نياوريم مگر اينكه خدا و فرشتگان را همگروه بياورى [ سورهء اسراء آيهء 92 ] و آيهء مورد بحث نازل شد .
وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ . . .
( آيهء 109 ) . ابن عباس گويد : اين آيه در پاسخ عدهاى از يهود نازل شد كه پس از واقعهء احد به مسلمانان گفتند : ديديد كه دچار چه مصيبتى شديد ، و اگر بر حق بوديد شكست نمىخورديد ، به دين ما برگرديد كه بهتر است .
حسين بن محمد فارسى با اسناد از كعب بن مالك و او از پدرش روايت مىكند كه كعب بن اشرف شاعر يهودى پيغمبر ( ص ) را هجو مىگفت . و كفار قريش را به جنگ محمد ( ص ) تشويق مىنمود . و نيز مشركان و يهود مدينه پس از هجرت پيغمبر ( ص ) بدان شهر ، آن حضرت و يارانش را به سختى مىآزردند ، و آيهء بالا نازل شد تا آنجا كه
« فَاعْفُوا وَ اصْفَحُوا »
.
وَ قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْءٍ . . .
( آيهء 113 ) . اين آيه در باب يهوديان مدينه و