مىگفتند ترا به خدا نرو و خاندانت را بى سرپرست و بى چيز رها مكن . برخى به رقّت آمده در مكه مىماندند و هجرت نمىكردند . آيه آمد : « اى مؤمنان برخى زن و فرزندان در واقع دشمن شما هستند ، از ايشان بر حذر باشيد . . . » .
احمد بن عبد اللّه شيبانى با اسناد از اسماعيل بن ابى خالد روايت مىكند ( اتفاق مىافتاد كه ) شخصى مسلمان مىشد و زن و فرزند نكوهشش مىكردند . قسمت اول آيه به اين مناسبت نازل شده است . عكرمه از ابن عباس روايت مىكند كسانى كه زن و فرزند مانع هجرتشان مىشدند پس از مهاجرت ، و ملاحظهء اينكه ديگران چه قدر در دين پيش رفته و دانا شدهاند ، خواستند خانوادهء خود را مجازات نمايند ، قسمت اخير آيه بدين مناسبت نازل شد كه « اگر آنها را ببخشيد و در گذريد ، خدا نيز آمرزنده و مهربان است » .
سورهء طلاق
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ . . .
( آيهء 1 ) . قتاده از انس بن مالك روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) حفصه را طلاق داد و پس از نزول اين آيه به حضرت گفته شد وى را برگرداند كه روزه دار و نماز گزار است و اهل بهشت است چون زنان تو بهشتىاند .
سدّى گويد آيه دربارهء عبد اللّه بن عمر نازل شد كه زنش را در حال حيض طلاق داده بود . پيغمبر ( ص ) فرمود رجوع كن و نگهش دار تا پاك شود . و يك بار ديگر حائض گردد و پاك شود . آنگاه اگر خواستى طلاقش ده پيش از آنكه نزديكى كرده باشى ، و اين همان مدت عده است كه خدا مقرر كرده است .
منصور بن عبد الوهاب بن احمد شالنجى با اسناد از رافع روايت مىكند كه ابن عمر زنش را در حال حيض طلاق داد ، طلاق اول . پيغمبر ( ص ) دستور داد رجوع كند و نگهش دارد تا در خانهء شوهر يك بار ديگر حائض شود ، و بگذارد تا پاك شود . آنگاه اگر قصد طلاق دارد ، پس از پاك شدن نزديكى نكند و طلاق دهد . اين عده طلاق است كه خدا مقرر كرده است .
وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً ، وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ . . .
( آيهء 2 - 3 ) . آيه دربارهء عوف بن مالك اشجعى نازل شد كه مشركين پسرش را اسير كرده بودند و عوف نزد