فهميديد چه گفت ؟ عرض كردند خدا و رسولش بهتر دانند . فرمود : نفهميديد ، يهودى را باز گردانيد . بازش گرداندند . حضرت پرسيد : تو گفتى « السام عليكم » يهودى پاسخ داد آرى . در اين موقع حضرت به اصحاب فرمود هر گاه يكى از اهل كتاب به شما سلام داد در جواب بگوييد : « و عليك » يعنى بر تو باد آنچه مىگويى !
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ . . .
( آيهء 11 ) .
مقاتل گويد : پيغمبر ( ص ) بدريون از مهاجر و انصار را اكرام مىنمود و معمولا دور و بر خود مىنشانيد . روز جمعهاى كه پيغمبر ( ص ) در صفه نشسته بود و جا تنگ بود عدهاى بدريون به جاى نشستن نرسيدند و سر پا جلو پيغمبر ( ص ) ايستادند و منتظر بودند جاى باز شود اما كسى جا باز نكرد ، و اين بر پيغمبر ( ص ) گران آمد و اشخاصى از غير بدريون را به اسم خطاب كرد برخيز ! تا به تعداد بدريون كه سرپا ايستاده بودند جا باز شد و اين بر كسانى كه از جاى خود بلند شده بودند گران آمد و پيغمبر ( ص ) در چهرهشان ناراحتى تشخيص داد . منافقين به مسلمين گفتند مگر شما معتقد نيستيد كه رهبرتان بين مردم به عدل رفتار مىكند ؟ به خدا اين كارش ( يعنى برخيزاندن عدهاى كه جايى گرفته بودند و دوست داشتند نزديك پيغمبر ( ص ) بنشينند و جانشين كردن كسانى كه دير آمده بودند ) عادلانه نبود . آيه نازل شد : « اى مؤمنان وقتى به شما گفته مىشود در مجالس جا باز كنيد ، بكنيد تا خدا شما را گشايش دهد ، و چون به شما گفته شود از جا برخيزيد ، برخيزيد تا خدا مؤمنان را و دانشيافتگان را چند مرتبه بالا ببرد » .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ . . .
( آيهء 12 ) . به گفتهء مقاتل بن حيان اين آيه دربارهء توانگران نازل شد كه نزد پيغمبر ( ص ) مىآمدند و زياد با حضرت گفتوگو مىكردند و نوبت و جاى فقيران را مىگرفتند . تا پيغمبر ( ص ) از پرگويى و زياد نشستنشان ناراحت شد و خداى تعالى آيهء بالا را در امر به صدقه دادن پيش از نجوا كردن با پيغمبر ، فرو فرستاد . فقرا چيزى نداشتند كه بدهند توانگران نيز بخل ورزيدند و اين حكم بر اصحاب پيغمبر ( ص ) سخت آمد تا تتمهء آيه در رخصت نازل گرديد : « اى مؤمنان چون با پيغمبر ( ص ) نجوى خواستيد بكنيد پيش از نجواتان صدقهاى بدهيد . . . و اگر چيزى نداشتيد خدا آمرزنده و مهربان است » .
على بن ابى طالب فرموده : آيهاى در قرآن هست كه كسى پيش از من و بعد از من بدان عمل نكرده - كه همين آيه است - دينارى داشتم ( به ده درهم فروختم ) و هر گاه با