مىكند كه پس از نزول آيههاى 1 - 2 اين سوره ، اصحاب گفتند : يا رسول اللّه عطاى خداى بر تو مبارك باد ، به ما چه مىرسد ؟ اين آيه نازل شد : « تا خدا مردان و زنان مؤمن را وارد باغهاى سايهدار بهشت سازد كه جوىها در آن روان است . . . » .
محمد بن عبد الرحمن فقيه با اسناد از انس روايت مىكند كه در بازگشت از حديبيه اصحاب در دل غمين بودند كه از حج باز داشته شدند و در حديبيه قربانى [ حج ] گذراندند تا « انا فتحنا » فرود آمد و پيغمبر ( ص ) فرمود اين آيه را از هر چه در جهان است دوستتر دارم و آيه را بر اصحاب فرو خواند . مردى گفت يا رسول اللّه ( ص ) ، نعمت الهى ترا گوارا باد . اما خداوند به ما چه مىدهد ؟ آيه نازل شد
« لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ »
يعنى « تا خدا مردان و زنان مؤمن را وارد باغهاى . . . » .
وَ هُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ . . .
( آيهء 24 ) . ابو بكر محمد بن ابراهيم فارسى با اسناد از انس روايت مىكند كه هشتاد مرد مكى مسلح از كوه تنعيم سرازير شده قصد حملهء غافلگيرانه به مسلمين داشتند . پيغمبر ( ص ) ايشان را اسير كرده سپس آزاد ساخت و اين آيه بدين مناسبت نازل گرديد .
عبد اللّه بن مغفل هونى گويد همراه رسول الله در حديبيه زير درخت بيعت بوديم در اين بين سى جوان مسلح بر ما حملهور شدند . پيامبر آنان را نفرين كرد و خدا بينايىشان را گرفت و ما برخاسته دستگيرشان كرديم . رسول اللّه ( ص ) خطاب به آنان فرمود : آيا از كسى امان داريد ؟ آيا با مسلمانى هم پيمان هستيد ؟ قسم خوردند كه نه . پيغمبر ( ص ) آنان را رها نمود و آيهء بالا نازل شد : « او است خداى كه دست آنان را از شما ، و دست شما را از ايشان كوتاه نمود . . . » .
سورهء حجرات
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ . . .
( آيهء 1 ) . ابو نصر محمد بن ابراهيم با اسناد از ابن ابى مليكه و او از عبد اللّه بن زبير روايت مىكند كه هيأتى از بنى تميم نزد پيغمبر ( ص ) آمدند . ابو بكر [ به عنوان مشورت به پيغمبر ] گفت قعقاع بن عبد را بر ايشان