خواهر زادهء مايى و خدا به دست تو ما را هدايت كرده ، حوادثى واقع مىشود و حقوقى بر گردنت مىآيد ، در نظر گرفتيم از اموال خود مبلغى جمع كرده خدمتت بياوريم تا بدين وسيله كمك كرده باشيم ؛ و اين است . آيهء بالا در جواب نازل گرديد كه « بگو من از شما مزد نمىخواهم مگر دوستى در راه خويشاوندى » [ يعنى اگر بپذيرم به خاطر محبت خويشاوندى است ] . قتاده گويد مشركان در انجمنشان گفتند نمىبينيد كه چگونه محمد در برابر كارهايش اجرت مىگيرد ، آيه در جواب نازل شد « 1 » .
وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ . . .
( آيهء 27 ) . آيه دربارهء جمعى از اصحاب صفه نازل شد كه خواستار توانگرى و وسعت معيشت شدند . خبّاب بن أرت گويد اين آيه دربارهء ما نازل شد كه ناسپاسانه آرزومند اموال بنى نضير و بنى قريظه بوديم .
ابو عثمان مؤذن با اسناد از عمرو بن حريث روايت مىكند كه آيه دربارهء اصحاب صفه است كه نعمت و ثروت دنيوى تمنا مىكردند .
وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً . . .
( آيهء 51 ) . يهود به پيغمبر ( ص ) گفتند اگر تو به راستى پيغمبرى چرا مثل موسى خدا را بالعيان نمىبينى و با او همسخن نمىشوى ؛ و تا چنين نكنى به تو ايمان نياريم . حضرت فرمود موسى نيز خدا را نديده است و آيهء مورد بحث آمد كه « خدا هيچ بشرى را آن مقام نداده است كه با او سخن گويد مگر به وحى يا از پس پردهاى يا فرشتهاى بفرستد . . . » .
سورهء زخرف
وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا . . .
( آيهء 57 ) . اسماعيل بن ابراهيم نصر آبادى با اسناد از ابن عباس روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) خطاب به جماعت قريش فرمود : در معبود غير از الله خيرى نيست گفتند مسيحيان عيسى را خدا مىدانند و مگر تو اعتقاد ندارى كه عيسى بندهء شايستهء خدا و پيغمبر ( ص ) راستين بوده ؟ آيهء بالا در جواب نازل شد كه « چون پسر
هامش
( 1 ) مفسران شيعه اين آيه را در شأن اهل بيت مىدانند ، ر . ك . : نمونهء بينات ، دكتر محمد باقر محقق ، ص ص 690 - 693 . - م .