اى برادر زاده از قوم خود چه مىخواهى ؟ فرمود مىخواهم كلمهاى بگويند كه بر عرب مسلط شوند و از عجم جزيه بستانند . ابو طالب پرسيد آن يك كلمه چيست ؟ فرمود : لا إله الا الله . قريش گفتند آيا به جاى خدايان متعدد مىخواهد يك خدا بگذارد ؟ و آيات 1 - 7 سورهء ص به همين مناسبت نازل گرديد .
به گفتهء مفسران وقتى عمر بن خطاب ايمان آورد ، مسلمانان شادمان و قريش ناراحت شدند . وليد بن مغيرة خطاب به بزرگان و اشراف قريش گفت نزد ابو طالب برويد و بگوييد تو بزرگ و پير ما هستى و خبردار شدى كه اين سفيهان ( يعنى مسلمانان ) چه كردهاند ؟ آمدهايم كه بين ما و برادر زادهات داورى كنى . ابو طالب كس فرستاد و پيامبر را فرا خواند و گفت اى برادرزاده ، اين قوم تو تقاضايى دارند ، به كلى رد مكن . فرمود چه مىخواهند ؟ گفتند دست از ما و خدايانمان بردار ما هم ترا با خدايت وامىگذاريم .
پيغمبر ( ص ) فرمود آيا يك كلمه از من مىپذيريد كه با آن بر عرب حكومت كنيد و عجم را پيرو خود سازيد ؟ ابو جهل گفت : خدا پدرت را بيامرزد ، نه يك كلمه كه ده كلمه مىگوييم . پيغمبر ( ص ) فرمود : بگوييد لا إله الا الله . از آن سخن رم كردند و برخاستند و گفتند : آيا به جاى همهء خدايان ، يك خدا قرار مىدهد ؟ چگونه خداى واحد به همهء خلق مىرسد ؟ و آيات 12 به بعد سورهء ص به همين مناسبت نازل گرديد كه پيش از اين قوم نوح و عاد و فرعون نيز تكذيب كردند .
سورهء زمر
أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ . . .
( آيهء 9 ) . عطاء از ابن عباس روايت مىكند اين آيه دربارهء ابو بكر صديق نازل شد . ابن عمر گويد دربارهء عثمان بن عفان است و مقاتل گويد دربارهء عمار بن ياسر است .
وَ الَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها . . .
( آيهء 17 ) . ابن زيد گويد : اين آيه دربارهء سه تن است كه در دورهء جاهليت نيز يكتا پرست بودند ، و عبارتند از : زيد بن عمرو ، ابوذر غفارى و سلمان فارسى .