احد علاوه بر اعرابى كه دعوتش را پذيرفتند ، دو هزار تن از احابيش « 1 » را براى جنگيدن با پيغمبر ( ص ) اجير كرد ، و كعب بن مالك در اين باب گويد :
آنگاه به سوى درياهايى از لشكر رانده شديم كه در وسط آن سه هزار تن از قبايل گونهگون بودند سر برهنه يا رو پيچيده ، و ما عدهء كمى بوديم ، سيصد تا دست بالا چهار صد تن حكم بن عتبه گويد : ابو سفيان روز احد براى مشركين چهل اوقيه ( - سيصد مثقال طلا ) خرج كرد و آيه بالا ( در تشنيع وى ) نازل گرديد .
محمد بن اسحاق از طريق خاص خودش روايت مىكند كه چون تتمهء لشكر مشركين از جنگ بدر ، شكست خورده به مكه باز گشتند و ابو سفيان نيز با كاروان خويش ( از راه ديگر ) باز آمد عبد اللّه بن ابى ربيعه و عكرمة بن ابى جهل و صفوان بن اميه و عدهاى ديگر از بازماندگان كشتگان بدر ، نزد ابو سفيان و شركايش در كاروان آمده گفتند : اى جماعت قريش ، محمد شما را به خون كشيد و برگزيدگانتان را كشت . با اين مال باز يافته ما را در جنگ انتقامى عليه او يارى كنيد . ابو سفيان و شركاء پذيرفتند و آيه اشاره به آنان دارد .
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ . . .
( آيهء 64 ) . ابو بكر بن حارث با اسناد از ابن عباس روايت مىكند كه چون تعداد مؤمنان به سى و نه تن رسيد و با اسلام آوردن عمر چهل تن شدند ، اين آيه نازل شد كه اى پيغمبر ( ص ) خدا و مؤمنان پيروت ترا كفايتند .
ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ . . .
( آيهء 67 - 68 ) . به گفتهء مجاهد ، عمر بن خطاب نظرى داد و وحى آسمانى با نظر وى موافق افتاد و آن موقعى بود كه پيغمبر ( ص ) دربارهء اسيران بدر با مسلمانان مشورت كرد ، گفتند عمو زادگانت هستند جانبها بگير و آزادشان كن . عمر گفت : يا رسول اللّه ( ص ) بكششان ! آيهء بالا نازل شد .
عبد اللّه بن عمر گويد : پيغمبر ( ص ) با ابو بكر در موضوع اسيران مشورت كرد . ابو بكر گفت : اينان هم طايفه و از قوم تو هستند رهاشان كن . آنگاه با عمر مشورت كرد وى
هامش
( 1 ) احابيش جمع احبوش و احبوشه به جماعتى از مردم كه از يك قبيله نباشند اطلاق مىشود . اينكه بعضى اين كلمه را به حبشيان معنى مىكنند اشتباه است . احابيش از خلعاء و غرباء تشكيل مىشد يعنى كسانى كه قبيلهء شناخته شدهاى نداشتند يا از قبيله رانده شده بودند و به عنوان سپاهى مزدور به كار گرفته مىشدند . - م .