لو ضربونا حتى يبلغونا المسعفات من هجر ، لعلمنا أنّا على الحقّ وأنّهم على الباطل
، وكانت السيرة فيهم من أمير المؤمنين عليه السلام ما كان من رسول اللَّه صلى الله عليه و آله في أهل مكّة يوم فتح مكّة ، فإنّه لم يسب لهم ذرّية ، وقال : من أغلق بابه فهو آمن ، و من ألقى سلاحه أو دخل دار أبي سفيان فهو آمن . وكذلك قال أمير المؤمنين عليه السلام يوم البصرة ، نادى : لا تسبوا لهم ذرّيّة
، ولا تجهزوا على جريح ، ولا تتّبعوا مدبراً ، و من أغلق بابه وألقى سلاحه فهو آمن » « 1 » .
« مردى از پدرم دربارهء جنگهاى اميرالمؤمنين عليه السلام پرسيد و سؤال كننده از دوستان ما بود . امام باقر عليه السلام فرمود : خداوند حضرت محمّد صلى الله عليه و آله را با پنج شمشير مبعوث كرد . . . . تا اينكه فرمود : و امّا شمشير بازداشته شده ، شمشيرى است كه با آن بر ضد اهل بغى و تأويل بايد جنگيد ، خداوند فرموده است : « اگر دو گروه از مؤمنان باهم جنگ كردند ، بين آنان آشتى دهيد پس اگر يكى از آنها بر ديگرى تجاوز كرد ، با گروه تجاوزگر بجنگيد تا به امر خدايا باز گردد . » « 2 » وقتى اين آيه نازل شد ، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : از شما كسى است كه بعداز من بر « تأويل » مىجنگد همانسان كه من بر « تنزيل » جنگيدم . از پيامبر صلى الله عليه و آله سؤال شد كه او كيست ؟ فرمود : آن كه بر كفشش پينه مىدوزد ، يعنى اميرالمؤمنين على عليه السلام . پس عمّار بن ياسر گفت : با اين پرچم سه بار در كنار رسول خدا صلى الله عليه و آله جنگيدم و اين ( جنگ با اهل بغى ) چهارمى است . سوگند به خدا اگر ما را آنقدر بزنند تا به درختان هجر برسيم ، ما به يقين مىدانيم كه ما بر حق و آنان بر باطل هستند . روش اميرالمؤمنين عليه السلام در ميان آنان ، همان روش پيامبر صلى الله عليه و آله در ميان اهل مكّه در روز فتح مكّه بود زيرا آنحضرت ، فرزندان آنان را به اسيرى نگرفت و فرمود : هركه درب منزلش را ببندد او در امان است ، و كسى كه سلاحش را بر زمين بيفكند ، يا وارد خانهء ابوسفيان شود ، در امان است . حضرت على عليه السلام نيز در جنگ جمل چنين فرمود : فرزندان آنها را به اسيرى نگيريد ، زخميان را نكشيد ، فرارى
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 5 ، ص 18 ، حديث 2 .
( 2 ) - سورهء حجرات ، آيهء 9 .