وصال است چنان كه پيوسته باشد « 1 » سال تا سال . و نيز روزهء خاموشى است و اين آنست كه پيش از مبعث پيغامبر عليه السّلم روزهء ايشان خاموشى بود ، چنان كه مريم داشت بوقت ولادت عيسى . چنان كه گفت : و قولى
إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمنِ صَوْماً ، فَلَنْ أُكَلِّمَ الْيَوْمَ إِنْسِيًّا
« 2 » . و نهم آنست كه داشتن آن از بهر معصيت باشد « 3 » . و دهم آنست كه روزهء مراهق است .
و اين ده روى كه ياد كرديم آنست كه حرام است .
امّا آنچه خداوند را اختيار باشد : روزهء روز دوشنبه است و پنج شنبه و آدينه . و اين سه روز كه ايام بيض خوانند . و روزهء صبر است . و روزهء شكر است . و روزهء شش روز است از پس عيد فطر « 4 » . و روزهء روز عاشورا است . و روزهء فرمان است : و آن آنست كه زن روزه ندارد مگر بفرمان شوهر . و روزهء تأديب است : آن كه كودك نارسيده را فرمايند چون هفت ساله باشد تا خوى به روزه گيرد و آن فرض نيست « 5 » . امّا روزهء اباحت آنست كه كسى قى كند نه بكام و اختيار خويش « 6 » آن را روزهء اباحت خوانند . و روزهء بيمارى ، و روزهء سفر ، گروهى گويند ببايد داشت و گروهى گويند نبايد داشت . و گروهى گويند اگر خواهد بدارد و اگر خواهد بگشايد . و گروهى گويند كه بر بيمار و مسافر روزه نيست ، و هر كه اندر سفر روزه دارد هم چنان باشد كه اندر حضر بگشايد . و
هامش
( 1 ) و آن روزه پيوسته باشد . ( صو ) - و آن روزه پيوسته سال تا سال است كه روا نباشد مگر گاهگاه روزى دست بدارد . ( ن . پا )
( 2 ) مريم ، 26 - و آن نيز حرام است اكنون . ( ن . پا )
( 3 ) قصد معصيت است كه گويى اين روزه از پيش بدارم و پس معصيت كنم تا آن كفارت آن شود . ( ن . پا )
( 4 ) و روزهء عرفه است . ( ن ) - و روزهء روز عيدست . ( پا )
( 5 ) و ثواب آن مادر و پدر را نبيسند . ( ن . پا )
( 6 ) و آن روز بدارد و چيز نخورد قضا بايد كردن آن روز را و آن را كه بدارد . ( ن . پا )