بوقت خويش ، و اين زكات دادن اندر سالى يك بار ، چنان كه ياد كرديم فريضه بود بر خلق امّتان محمّد .
و بر امّتان پيشين روزه نيز فرض بود ، و پيغامبر عليه السّلم [ را ] آرزو چنان بود كه بر امّت او نيز روزه فريضه باشد ، تا امّت او را نيز ثواب روزه و روزهداران باشد . و از بهر آن بود كه اين روزه بروزگار دراز فريضه شد كه عرب مردمانى خورنده « 1 » بودند ، و از طعام خوردنشان صبر نبودى و نيز در اوّل اسلام حربها بسيار مىبود و حقّ تعالى نخواست كه بر ايشان چيزى واجب كند كه ايشان را آن چيز دشخوار آيد و طاقت بندارند ، از بهر آن كه دين محمّد عليه السّلام سهلترين دينها است ، چنان كه پيغامبر صلّى اللَّه عليه و سلّم گفت :
بعثت بالسّهل السّمح « 2 » .
گفت : مرا بدينى فرستادند سهل و آسان . و خداى عزّ و جلّ گفت هم بدين قصّه اندر :
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
« 3 » . گفت خداى عزّ و جلّ بشما آسانى مىخواهد ، و دشخوارى نمىخواهد .
و همه امّتان پيش روز عاشورا روزه داشتندى . پس چون مبعث پيغامبر ما بود عليه السّلم همچنين بود ، و آن روزى فاضل است و آن را بزرگ داشتندى . پس چون روزهء ماه رمضان واجب شد و فريضه كردند ، آن روز عاشورا برخاست ، و تطوّع گشت . و ايزد تعالى اين ماه رمضان فريضه گردانيد بر امّت محمّد صلّى اللَّه عليه و سلّم ، و بسه آيت محكم گردانيد چنان كه گفت « 4 » :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ
« 5 » . گفت : اى شما
هامش
( 1 ) اكول . ( صو . پا )
( 2 ) السمحه . ( پا )
( 3 ) البقره ، 185
( 4 ) چنان كه اول گفت : ( صو . پا )
( 5 ) البقره ، 184 - 183