تفصيل احكام :
1 - هتك حرمت ميّت جائز نيست ، زيرا حرمت ميّت مؤمن مانند حرمت زندهء او است . فقهاى بزرگوار ما فتوا دادهاند كه نبش قبر ميّت حرام است يا بدين جهت كه هتك صاحب قبر حرام است يا بدين دليل كه فلسفه و حكمت دفن اقتضا مىكند كه قبر نبش نشود ، زيرا حكمت دفن اين است كه تغييرات و دگرگونىهايى كه براى انسان بعد از مرگ پيش مىآيد ، مفخى بماند و از پخش شدن بوى بد جلوگيرى شود و اگر نبش قبر جائز باشد ، اين حكمت منتفى مىشود .
2 - برخى علما از حرمت نبش استثنا كردهاند اگر اداى حقّى توقّف بر نبش داشته باشد مانند اينكه ميّت در زمين غصبى دفن شده باشد ، و يا در كفن غصبى كفن شده باشد و يا اينكه اثبات جرمى بر رؤيت جسد دفن شده توقّف داشته باشد و يا اثبات حق شخص ديگرى بر ديدن جسد متوقّف باشد .
امّا اين نوع حقوق ، در صورتى مقتضى جواز نبش است كه واقعاً مهمتر از حرمت ميّت باشد ولى اگر به عنوان مثال قيمت كفن يا زمين يا آن حق مورد اختلاف بسيار ناچيز باشد ، اصل قسط و عدالت و اصل « لا ضرر ولا ضرار » و حكم حرمت نبش ، ايجاب مىكند كه حق صاحب حق به طريقهء ديگرى ادا شود هر چند او راضى هم نباشد ، زيرا رضايت او در صورتى شرط است كه ضررى به ميّت نزند و نبش ، موجب ستم بر ميّت و هتك حرمت او نگردد واللَّه العالم .
آداب بيمارى و احكام وفات (فارسى) — صفحة 171
مساهمون: دانش
ص١٧١