سرماى سخت موذى باشد ، نفى كرد هر دو را از بهشت تا بدانند كه هواى بهشت معتدل باشد ، و مرّة الهمدانيّ گفت : زمهرير سرماى برّنده باشد . مقاتل حيّان گفت : برف خورد باشد به مانند سر سوزن . عبد اللَّه مسعود گفت : لونى باشد از عذاب . ثعلب گفت : زمهرير به لغت طى ( 1 ) ماه باشد ] ( 2 ) يعنى در او آفتاب و ماه نبينند ، قال شاعرهم :
و ليلة ظلامها قد اعتكر
قطعتها و الزمهرير ما زهر ( 3 )
أى لم يطلع القمر . مقاتل گفت : آيات در مردى انصارى آمد كه او طعام داد اين سه كس را : مسكين و يتيم و اسير را ، و عامّهء مفسّران و اهل اخبار جمله گفتند : اين آيات من قوله تعالى : * ( إِنَّ الأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ ) * - إلى قوله : * ( وَكانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً ) * ( 4 ) ، در ( 5 ) امير المؤمنين و فاطمه و حسن و حسين - عليهم السلام - آمد و كنيزكى كه ايشان را بود فضّه نام .
و قصهء اين آن بود كه : ليث روايت كرد از مجاهد از عبد اللَّه عبّاس و اين خبر به چند طريق بياورد ثعلبي مفسّر امام اصحاب الحديث كه : حسن و حسين - عليهما السلام - بيمار شدند . جدّشان محمّد مصطفى - صلى اللَّه عليه و على إله - به عيادت ايشان شد با جملهء صحابه و معروفان عرب . على را گفت : اگر نذرى كنى در حقّ اين فرزندان ، و هر نذرى كه آن را وفا نباشد هيچ نبود .
امير المؤمنين على گفت : با خداى پذرفتم ( 6 ) كه اگر خداى اينان را شفا دهد ، من سه روز روزه دارم به شكر آن ، و فاطمه - عليها السلام - گفت : من نيز هم اين نذر كردم ، حسن گفت : من نيز هم اين نذر كردم اگر خداى ما را عافيت دهد . حسين گفت : من نيز هم اين نذر كردم اگر خداى حسن را عافيت دهد . فضّه - خادمهء
هامش
( 1 ) . آد آفتاب و .
( 2 ) . اساس : تا بدين جا افتادگى دارد ، با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 3 ) . آج : ما ظهر .
( 4 ) . سورهء انسان ( 76 ) آيهء 5 تا 23 .
( 5 ) . كا ، آد حق .
( 6 ) . كا : پذيرفتم ، دا : نذر گرفتم .