و در كفّارهء روزهء ماه رمضان خلاف كردند . اصحاب ما بعضى گفتند :
مخيّر است . بعضى گفتند : مرتّب است . و آنچه مخيّر و مرتّب است كفّارت سوگند است كه او مخيّر باشد ميان عتق و اطعام و كسوت . اگر از اين هر سه باز ماند ، آنگه سه روز روزه دارد . و آنچه مجموع است بر جمع هر سه واجب باشد كفّارهء قتل عمد است كه هم عتق و اطعام و هم روزه به يك بار ببايد كردن بعد رضاى أولياء المقتول امّا بالعفو أو بالدّية . اعتبار ترتيب در كفّاره ( 1 ) مرتّب در حال اداست دون حال وجوب ، هر كه در حال اداء بر عتق قادر باشد روزه از او مجزى نباشد و اگر چه در حال وجوب قادر نبوده باشد بر عتق .
و شافعى را در او سه قول است : يكى مانند آن كه ما گفتيم ، و اين قول صحيح ( 2 ) است بنزديك اصحاب او ، و و قول ديگر آن كه [ 16 - ر ] باغلظ الحالين ( 3 ) باشد از وقت وجوب تا ( 4 ) وقت ادا ، و مسائل در اين ( 5 ) بسيار است و اين قدر كفايت است اين جا .
* ( ذلِكَ لِتُؤْمِنُوا بِاللَّه وَرَسُولِه ) * ، اين براى آن است تا شما ايمان آريد به خداى و پيغمبر . معنى آن كه : تا اين احكام شرعى لطف ( 6 ) باشد شما را چون بشنويد ( 7 ) در ايمان به خداى و [ رسول ، يا لطف باشد مؤمنان را در ثبات بر ايمان به خداى و ] ( 8 ) رسولش . * ( وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّه ) * ، و اين حدهاى خداست تا مردم از آن تعدّى نكنند ، و آنان كه به اين حدود و احكام كافر باشند ، ايشان را عذابى باشد مولم دردناك .
* ( إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّه وَرَسُولَه ) * ، گفت : آنان كه با خداى تعالى محادّت و
هامش
( 1 ) . آد ، كا ، گا : كفّارات .
( 2 ) . آد و ديگر نسخه ها تر .
( 3 ) . آد ، كا ، گا : با غلظ الحالتين .
( 4 ) . آد ، كا ، گا به .
( 5 ) . آد ، كا ، گا باب .
( 6 ) . آد : لطفى .
( 7 ) . كا : بشنوى / بشنويد .
( 8 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .