لدى اسد شاكى السّلاح مقذّف ( 1 )
له لبد أظفاره لم تقلَّم
و در او چهار لغت است : لبد به كسر « لام » و فتح « با » ، و اين قراءت عامّه است و اختيار ابو عبيده و ابو حاتم واحدتها لبدة . و « لبد » به ضمّ « لام » و فتح « با » و اين قراءت مجاهد است و ابن محيصن ، در شاذّ واحدتها « لبدة » به ضم « لام » . و « لبد » به دو ضمّه ، و اين قراءت ابن حياة است ، واحدتها لبيد . و « لبد » به ضمّ « لام » و تشديد « با » و اين قراءت ابو جعفر است ، [ و ] ( 2 ) حسن بصرى گفت و جحدرى : واحده ( 3 ) « لا بد » كراكع و ركّع و ساجد و سجّد .
قال ، گفت : يعنى رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - و اين قراءت عامّهء قرّاء است على الخبر . و عاصم و حمزه [ و ابو جعفر ] ( 4 ) و أعمش خواندند : قل إني ، على الامر ، بگوى اى محمّد : [ * ( إِنَّما أَدْعُوا رَبِّي وَلا أُشْرِكُ بِه أَحَداً ) * ، كه من خداى را مىپرستم و خداى را مىخوانم و با او هيچ شريك و انباز نمىگيرم . * ( قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلا رَشَداً ) * ، بگوى اى محمّد ] ( 5 ) كه خير و شرّ [ شما و نفع و ضرّ شما ] ( 6 ) نيست به دست من . * ( لا أَمْلِكُ ) * ، أى لا اقدر لكم ضرّا ، أى مضرّة و لا رشدا و لا نفعا و ( 7 ) صلاحا . و الرّشد و الرّشد لغتان ( 8 ) .
* ( قُلْ ، ) * يا محمّد [ و ] ( 9 ) نياز و بندگى خود عرض كن ، بگوى : * ( إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّه أَحَدٌ ) * ، مرا ( 10 ) هيچ كس با پناه نگيرد از خداى تعالى . * ( وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِه مُلْتَحَداً ) * ، و نيابم برون ( 11 ) او ملاذى و ملجايى كه پناه گيرم به او يا پناه به او دهم . كلبيّ گفت :
سربا فى الأرض ، و اصله من الالحاد و هو الميل و منه اللَّحد لميله عن القبر .
هامش
( 1 ) . اساس : صنادم ، آد ، گا : ندارد ، كا : مقاذف ، با توجّه به منابع شعرى تصحيح شد .
( 9 - 6 - 5 - 4 - 2 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 3 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : واحدها .
( 7 ) . آد و لا .
( 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : و رشد و رشد هر دو لغت است .
( 10 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : كه مرا .
( 11 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بدون .