[ * ( أَ لَمْ تَرَوْا ) * ] ( 1 ) ، نمى بينيد ، يعنى نمى دانيد . * ( كَيْفَ خَلَقَ اللَّه سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ) * ، كه خداى تعالى اين هفت آسمان مطبّق چگونه آفريد ! * ( وَجَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَّ نُوراً وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً ) * ، و ماه را در او نور كرد ( 2 ) و آفتاب را در او چراغ [ كرد ] ( 3 ) ، اگر چه اين در آسمان دنياست ، خداى تعالى * ( فِيهِنَّ ) * گفت بر طريقهء ( 4 ) عرب كه گويند : أتيت بني تميم و انّما ( 5 ) أتى بعضهم و أتيت مكّة ، و اگر چه يك جاى مقام كرده باشد ، و توارى ( 6 ) فلان في دور بني فلان ، و اگر چه در يك سراى متوارى باشد ، و اين را نظاير بسيار است . و مقاتل گفت :
« في » به معنى « مع » است ، أى و جعل القمر معهنّ نورا ، و عبد اللَّه عمر گفت در تأويل اين آيت كه : روى آفتاب و ماه به جانب آسمان است و قفاى ايشان به جانب زمين است ، و گفت : به ( 7 ) اين حديث آيتى بخوانم از كتاب خداى تعالى و اين آيت بخواند ( 8 ) : * ( وَجَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَّ نُوراً وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً ) * .
عبد اللَّه [ عمر ] ( 9 ) را گفتند : چرا آفتاب وقتى گرما زيادت مىكند و وقتى اندك ؟ گفت : براى آن كه در تابستان از آسمان چهارم مىتابد و در زمستان از آسمان هفتم از نزديك عرش خداى [ تعالى ] ( 10 ) ، و اگر از آسمان دنيا ( 11 ) تافتى هيچ چيز بنماندى با او .
* ( وَاللَّه أَنْبَتَكُمْ مِنَ الأَرْضِ نَباتاً ) * ، و خداى برويانيد ( 12 ) شما را از زمين
هامش
( 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها ، از قرآن مجيد افزوده شد .
( 2 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : در او نورى داد ، * ( وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً ) * .
( 10 - 9 - 3 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 4 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : طريق .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : و قد .
( 6 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : ندارد .
( 7 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بر .
( 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : برخواند كه .
( 11 ) . اساس : هفتم ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 12 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بروياند .