و آخرت ، و گفتند : به آنچه بر ظاهر آسمان و زمين است [ و ] ( 1 ) بر آنچه در باطن ايشان است ، و گفتند : [ به ] ( 2 ) اجسام و ارواح ، و گفتند : به نعمت ظاهر و باطن .
صادق - عليه السّلام - گفت : به آنچه شما مىبينيد كه مىكنم از نعمت با خلقانم و آنچه نبينيد ( 3 ) [ از نيكويى ] ( 4 ) با دوستانم . جنيد گفت : به آنچه مىبينى ( 5 ) از القاء وحى و بيان شرع رسولم محمّد را - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - و آنچه [ نمىبينيد و ] ( 6 ) نديدى ( 7 ) از سرّى كه با او گفتم در شب معراج ، گفتند : به آنچه خداى اظهار كرد بر لوح محفوظ فرشتگان را و به آنچه پوشيده داشت از ايشان از علم غيب ، و گفتند : به آنچه شما بينيد ( 8 ) از آدميان و آنچه ( 9 ) نبينيد ( 10 ) از فرشتگان و جنّيان . ابن عطا گفت : به آنچه شما بينيد ( 11 ) از آثار قدرت و آنچه نبينيد از اسرار او .
* ( إِنَّه لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ ) * ، اين قرآن قول پيغمبرى است ، يعنى تلاوت و قراءت ( 12 ) پيغام گزارى ( 13 ) است كريم يعنى محمّد - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - و گفتند : به رسول كريم جبرئيل را خواست بيانش ( 14 ) : إِنَّه لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ ، ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ ( 15 ) . و تأويل همين باشد كه گفتيم كه اين از تلاوت و حكايت اوست نه آن كه كلام اوست ، براى آن كه بر حقيقت كلام خداست .
و قولى ديگر گفتند ، و آن آن است [ كه ] ( 16 ) : و إنّه لقول مرسل رسول
هامش
( 6 - 4 - 2 - 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 10 - 3 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : نمىبينيد .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : مىبينيد / مىبينى .
( 7 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : نديديد .
( 11 - 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : مىبينيد .
( 9 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : و به آنچه .
( 12 ) . آد و ديگر نسخه بدلها و خواندن .
( 13 ) . اساس و همهء نسخه بدلها : گذارى / گزارى .
( 14 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بيانه .
( 15 ) . اساس : المجيد ، با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد ، سورهء تكوير ( 81 ) آيهء 20 ، آد و ديگر نسخه بدلها : ذي قوّة - الاية .
( 16 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به كا افزوده شد .