* ( إِنَّ اللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * كه خداى آمرزنده و بخشاينده است . آنگه ايمان با تحقيق را بيان كرد گفت :
* ( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّه وَرَسُولِه ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا ) * ، گفت مؤمنان آنان باشند كه خداى را به راست دارند و پيغامبر را و شك نكنند و جهاد كنند به مال و جان در سبيل خداى ، * ( أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ ) * في ايمانهم راست گويان باشند در ايمانشان نه آنان كه از بيم شمشير ايمان آرند يا بطمع ( 1 ) . چون اين آيت آمد اعراب بيامدند و سوگند خوردند كه ما مؤمنيم به سرّ و علانيه به دل و زبان ، خداى دانست كه دروغ مىگويند آيت فرستاد :
* ( قُلْ أَ تُعَلِّمُونَ اللَّه بِدِينِكُمْ ) * ( 2 ) ، خداى را مىبياموزى ( 3 ) دين خود كه خداى نداند ( 4 ) كه دين شما چيست ؟ و خداى تعالى غيب آسمان و زمين داند و آنچه در آسمان و زمين باشد و رود ، و او به همه چيزى عالم ( 5 ) است .
آنگه گفت : * ( يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا ) * بر تو منّت مىنهند كه اسلام آوردهاند .
* ( بَلِ اللَّه يَمُنُّ عَلَيْكُمْ ) * بل خداى تعالى منّت نهد بر شما كه شما را هدايت كرد ( 6 ) اگر ( 7 ) راست مىگويى كه مؤمنى .
* ( إِنَّ اللَّه يَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * خداى داند غيب و نهانى آسمان و زمين ( 8 ) * ( وَاللَّه بَصِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ) * ، ابن كثير به « يا » خواند خداى داناست به آنچه ايشان مىكنند ، باقى قرّاء به « تاء » خطاب ( 9 ) خداى داناست [ 20 - پ ] به آنچه شما مىكنى ( 10 ) .
هامش
( 1 ) . آج ، آد ، كا ، گا عطا .
( 2 ) . آد ، گا بگو اى محمد .
( 3 ) . آد ، گا : مىآموزيد .
( 4 ) . كا : بداند .
( 5 ) . آد ، گا و دانا .
( 6 ) . آج ، آد به ايمان و تمكين و تقويت كرد كا ، گا به ايمان و تمكين و قوت داد .
( 7 ) . آد ، گا شما .
( 8 ) . آد ، گا : خداى تعالى غيب و نهانى آسمانها و زمين را داند .
( 9 ) . كا خوانند يعنى .
( 10 ) . آد : مىكنيد كا و اللَّه أعلم بمراده .