آورديم . يك خانه مسلمان يافتيم ، چه منع است كه ( 1 ) خانهء مسلمان هم مؤمن باشند ( 2 ) هم مسلمان ، براى [ آن كه ] ( 3 ) تنافى نيست ميان ايمان و اسلام ، همه مؤمن مسلمان [ باشد ] ( 4 ) و لكن نه همه مسلمان مؤمن باشند ( 5 ) ، چه منافقان را حكم اسلام كنند و لكن مؤمن نباشند . و قوله : « اسلمنا » اين از باب افعل است بمعنى الدّخول ، يقال : اسلم الرجل اذا دخل فى السّلم ، كقولهم : اشتى و اصاف ، إذا دخل في الشّتاء و الصّيف . و اصبح و امسى و اضحى و اعرق و انجد و اغار و اتهم ، اذا دخل فى الصباح و المساء و الضحى و دخل العراق و غورا و نجدا و تهامة . چون در اين اوقات آيند ( 6 ) ، و مانند اين بسيار است . * ( وَإِنْ تُطِيعُوا اللَّه وَرَسُولَه ) * و اگر اطاعت خدا و ( 7 ) رسول دارى به ظاهر و باطن ( 8 ) به دل و زبان ، * ( لا يَلِتْكُمْ مِنْ أَعْمالِكُمْ شَيْئاً ) * ، [ از اعمال شما چيزى نكاهاند و ظلم نكند و جزاى آن باز نگيرد ، ابو عمرو و يعقوب خواندند : لا يألتكم ] ( 9 ) ، به « الف » ، اعتبارا بقوله : وَما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ ( 10 ) ، يقال : ألت ، يألت [ و لات يليت ، لغتان ] ( 11 ) ، قال الشّاعر :
ابلغ بني ثعل عنّي مغلغلة
جهد الرسالة لا التا و لا كذبا
و ديگران خواندند : لا يلتكم [ 20 - ر ] بى « الف » من باب : لات يليت ليتا قال رؤبه :
و ليلة ذات ندى سريت
و لم يلتنى من هواها ليت
هامش
( 1 ) . آد ، گا آن كا از يك .
( 2 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : باشد .
( 3 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 4 ) . اساس : ندارد ، از آج افزوده شد .
( 5 ) . آج : و لكن همه مسلمان مؤمن نباشد كا : و لكن نه همه مسلمانان مؤمن باشد .
( 6 ) . آج ، آد : آيد كا ، گا : آيد يا بدين جايها .
( 7 ) . كا طاعت .
( 8 ) . كا و .
( 9 ) . اساس و آج : ندارد ، از آد افزوده شد .
( 10 ) . سورهء طور ( 52 ) آيهء 21 .
( 11 ) . اساس و آج : ندارد ، از آد افزوده شد .