در دنيا و امروز مبشران توايم در آخرت .
مجاهد گفت : آن فريشتگان كه با ايشان بودند در دنيا ، گويند ما ملازمان تو بوديم در دنيا ، امروز از تو جدا نشويم تا تو را به بهشت نبريم . وَلَكُمْ فِيها ما تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ ، و شما راست در بهشت آنچه شما را آرزو باشد . وَلَكُمْ فِيها ما تَدَّعُونَ ، و شما راست اين جا آنچه خواهى و تمنا كنى ، يعنى هر چه در آن دعوى كنى و گويى كه ما راست ، شما راست بى مانعى و منازعى .
* ( نُزُلًا ، ) * اى ، رزقا ، روزيى از خداى آمرزنده و بخشاينده . و نصب * ( نُزُلًا ) * ، بر حال است از « فا » ( 1 ) .
* ( وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّه وَعَمِلَ صالِحاً ) * ، گفت : كيست نيكو - سخنتر از آن كس كه او مردم را دعوت كند و با خداى خواند و عمل صالح كند و گويد : من از جمله مسلمانانام .
سدى و ابن زيد و ابن سيرين گفتند : مراد رسول است - صلى الله عليه و آله ( 2 ) .
مقاتل گفت : ائمهاند و هر كس كه او دعوت كند با راه خداى . عكرمه گفت :
مؤذناناند [ 163 - پ ] ابو امامة الباهلى گفت : * ( وَعَمِلَ صالِحاً ) * ( 3 ) ، آن باشد كه ميان بانگ نماز و قامت دو ركعت نماز كند ( 4 ) . عايشه گفت : گمان من آن است كه آيت در مؤذنان آمد .
فضيل بن رفيده » گفت : من مؤذن بودم در ايام اصحاب . عبد الله بن عاصم بن هبيره ( 6 ) مرا گفت چون از بانگ نماز فارغ شوى بگوى : الله اكبر و انا من المسلمين ، آنگه اين آيت بخواند . و قوله : * ( قَوْلًا ) * ، نصب بر تميز است .
* ( وَلا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ) * ، فراء گفت : « لا » دوم صلت است و زيادت ، و انشد قول الشاعر :
ما كان يرضى رسول الله فعلهم
و الطيبان أبو بكر و لا عمر
و بعضى ديگر گفتند : براى تأكيد و تحقيق آورد ، يعنى ، لا يساوى كل واحد
هامش
( 1 ) . آج : فاعل ، گا ، لا ، آد : ما .
( 2 ) . ما ، گا ، لا : عليه السلام .
( 3 ) . آج : عمل صالح ، ما : عمل صالحان .
( 4 ) . آج : بگذارد ، گا ، لا : كنند .
( 5 ) . آج ، ما : رويده .
( 6 ) . اساس نقطه ندارد ، آج : منيره ، گا ، آد : ميسره : لا : هنبر .