و گرد اور در آيند چنان كه خويشان مشفق كنند با كسى كه از سفر در آيد ، و او را گويند : بشارت باد تو را كه خداى تعالى اين براى تو ببجارده است ، آنگه يكى از اين غلامان بدود و زنان او را و حور العين را خبر دهد ، ايشان به استقبال آيند تا به آستانهء در سراى . گويند : تو فلانى بن فلانى آمدهاى ؟ او ( 1 ) به منزل خود رسد ، فاذا :
سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ ( 2 ) او سريرها بينداز زر و سيم بافته ، وَأَكْوابٌ مَوْضُوعَةٌ ( 3 ) ، و كوزهها نهاده وَنَمارِقُ مَصْفُوفَةٌ ( 4 ) ، و بالشها به صف در نهاده ، وَزَرابِيُّ مَبْثُوثَةٌ ، ( 5 ) و نهاليها آگنده او را ، در اساس آن بنيان كه نگرد به انواع جواهر كرده باشند از : ياقوت سرخ و لؤلؤ سفيد و زمرّد سبز . آنگه تكيه زند بر سريرى از سريرهاى خود و به سقف آن سراى در نگرد . اگر نه آنستى كه خداى تعالى حكم كرده است كه كسى را در بهشت آفتى نرسد ، و الَّا او را عقل بر جاى نماندى از آن كه چشمش خيره بماند ، گويد : . . . الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي هَدانا لِهذا وَما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّه ( 6 ) . . . فرشتگان گويند ايشان را : . . . تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوها بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ( 7 ) .
* ( وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَه ) * ، گويند : سپاس گو خداى را كه وعدهء خود كه ما را داد راست كرد ، * ( وَأَوْرَثَنَا الأَرْضَ ) * ، و زمين بهشت به ميراث به ما داد ، * ( نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ ) * ، ما آن جا كه خواهيم فرود آييم از بهشت . * ( فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ ) * ، در كلام اضمارى هست ، من الجنّة او اجرنا ، نيك مزد كاركنان است بهشت ، نيك مزدى است مزد ما .
* ( وَتَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ ) * ، آنگه خطاب كرد با رسول ، گفت :
تو بينى فرشتگان را گرد بر گرد عرش در آمده . يقال : حفّ به و احدق به و احاط به .
« من » زياده است و التّقدير : حول العرش . و گفتند : ابتداى غايت است . * ( يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ ) * ، تسبيح مىكنند به حمد و شكر خداى بر سبيل لذّت ، نه بر سبيل عبادت كه اين روز تكليف نباشد . * ( وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ ) * ، و حكم كنند ميان اهل
هامش
( 1 ) - لب : واو .
( 2 ) - سورهء واقعه ( 56 ) آيهء 15 .
( 3 ) - سورهء غاشيه ( 88 ) آيهء 14 .
( 4 ) - سورهء غاشيه ( 88 ) آيهء 15 .
( 5 ) - سورهء غاشيه ( 88 ) آيهء 16 .
( 6 ) - سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 43 .
( 7 ) - سورهء زخرف ( 43 ) آيهء 72 .