* ( ذلِكَ يُخَوِّفُ اللَّه بِه عِبادَه ) * ، اين آن است كه خداى بندگان خود را به اين مىترساند .
آنگه گفت : * ( يا عِبادِ فَاتَّقُونِ ) * ، اى بندگان من از من بترسى . * ( وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا ) * [ 108 - ر ] * ( [ الطَّاغُوتَ ] ) * ( 1 ) * ( أَنْ يَعْبُدُوها ) * ، گفت : آنان كه اجتناب كردند از طاغوت كه آن را پرستند ، « ان » ، مع الفعل در محلّ نصب است به بدل اشتمال .
* ( وَأَنابُوا إِلَى اللَّه ) * ، و با درگاه خداى گريختند . * ( لَهُمُ الْبُشْرى ) * ، بشارت باد ايشان را و مژدهء ( 2 ) خير و وعدهء نيكو به ثواب ابد . آنگه گفت : * ( فَبَشِّرْ عِبادِ ) * ، بشارت ده يا محمّد ( 3 ) بندگان مرا ، آنان را كه سخن بشنوند ( 4 ) و متابعت نيكوتر كنند آنچه : به حق راه برتر باشد ( 5 ) .
ابو الدّردا گفت : اگر نه سه كارستى ، من ( 6 ) نخواستمى كه يك روز در دنيا بماندمى ، به روزهاى گرم روزه داشتن و تشنگى كشيدن و چشيدن ( 7 ) و در نيم شب ( 8 ) نماز كردن و با قومى نشستن كه سخن نيكو گويند و شناسند ، و سخن چنان گويند ( 9 ) كه يكى از ما خرما نيك گزيند از طبق .
قتاده گفت : احسنه طاعة اللَّه باشد . سدّى گفت : نيكوترين آنچه ايشان را فرمودهاند بر آن ( 10 ) كار كنند . * ( أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّه ) * ، ايشان آنان باشند كه خداى تعالى ايشان را هدايت داده باشد و الطاف كرده با ايشان . * ( وَأُولئِكَ هُمْ أُولُوا الأَلْبابِ ) * ، و ايشان خداوندان عقلها باشند ، يعنى استعمال عقل ( 11 ) .
ابن زيد گفت : اين دو آيت ( 12 ) من قوله : * ( وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ ) * ، الى قوله :
* ( أُولُوا الأَلْبابِ ) * ، در حقّ سه كس آمد كه ايشان در جاهليّت مىگفتند : لا إله الَّا اللَّه ، زيد بن عمرو بن نفيل بود و سلمان پارسى ( 13 ) و أبو ذر الغفارى .
هامش
( 1 ) - اساس ، ندارد ، با توجه به قرآن مجيد افزوده شد .
( 3 - 2 ) - آج ، لب : مزد .
( 4 ) - آج ، لب : آنان كه بشنوند .
( 5 ) - آج ، لب : باشند .
( 6 ) - دا : من در دنيا .
( 7 ) - دا : تشنگى چشيدن .
( 8 ) - دا : نيم شبان .
( 9 ) - دا ، آج ، لب : گزينند .
( 10 ) - دا ، آج ، لب : تا بر آن .
( 11 ) - دا ، آج ، لب : عقل كنند .
( 12 ) - آج ، لب : اين روايت .
( 13 ) - دا : الفارسى .