« لام » جارّه .
* ( فَتَوَلَّ عَنْهُمْ ) * ، يا محمّد ! اعراض كن از اينان تا به وقت آن كه من تو را قتال فرمايم . و گفتند : « حين » مراد به او قيامت است ، يعنى رها كن اينان را ( 1 ) كه من خود به قيامت انتقام كشم . عبد اللَّه عبّاس گفت : يعنى وقت ( 2 ) مرگ ايشان . بعضى دگر گفتند : تا به وقت آن كه صلاح ( 3 ) دانم . و « حين » ، عبارت است از وقت ( 4 ) نا معيّن .
* ( وَأَبْصِرْهُمْ ) * ، ببين ايشان را . چنان كه ما گوييم به چشم كن او را تا وقت انتقام باز شناسى او را . و گفتند : ببين ايشان را در وقت عذاب ، يعنى ايشان را اكنون چه بينى ، وقت عذاب بين كه چگونه ذليل و مهين باشند . و گفتند : ابصرهم بقلبك ، نيك بدان و بشناس اينان را كه اينان عذاب من بينند .
* ( أَ فَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ ) * ، به عذاب ما استعجال مىكنند و شتاب مىنمايند .
* ( فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ ) * ، چون عذاب به ساحت و پيرامن ايشان فرود آيد ، * ( فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ ) * [ 86 - پ ] بد شود بامدادان ( 5 ) آنان كه ايشان را به عذاب بترسانيده باشند .
* ( وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّى حِينٍ ، وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ ، سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ) * ، منزّه است خداى تو كه خداوند عزّت و منعت است از آنچه ايشان مىگويند و وصف مىكنند .
* ( وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ ) * ، و سلام بر پيغامبران باد .
انس مالك روايت كرد كه ، رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - گفت : چون بر من صلات ( 6 ) فرستى ، بر پيغامبران ديگر صلات ( 7 ) فرستى كه خداى تعالى مىگويد : * ( وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ ) * . و قتاده چون اين خبر روايت كردى . اين آيت بخواندى .
[ ابو سعيد خدرى روايت كرد كه : رسول - عليه السّلام - پيش از سلام در نماز ( 8 )
هامش
( 1 ) - آب : از اينان را .
( 2 ) - دا : روز .
( 3 ) - دا ، آج ، لب : من صلاح .
( 4 ) - دا : وقتى .
( 5 ) - دا ، آج ، لب : بامداد .
( 7 - 6 ) - آج ، لب : صلوات .
( 8 ) - آج ، لب : پيش از نماز .