بودند : بعضى انبيا و اوصيا بودند ، و بعضى آنان بودند كه نه پيغامبر بودند و نه وصىّ پيغامبر ، آنان كه انبيا و اوصيا بودند ، ايشان را وصف كرد به آن كه محسن بودند ، و آنان را كه نه معصوم بودند ، وصف كرد به آن كه ظالم بودند . و قوله : * ( مُبِينٌ ) * ، اى ظاهر بيّن .
* ( وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلى مُوسى وَهارُونَ ) * ، آنگه در حديث موسى و هارون ( 1 ) گرفت ( 2 ) ، ما منّت نهاديم بر موسى و هارون ( 3 ) به نعمتهايى كه بر ايشان كرديم كه آن نعمتها قطع اذيّات آفات كرد از ايشان . و اصل كلمه در لغت « قطع » باشد ، و منه قوله : . . . لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ ( 4 ) ، اى غير مقطوع ( 5 ) ، و حبل منين ( 6 ) ، اى مقطوع ( 7 ) فعيل به معنى مفعول بود ( 8 ) .
* ( وَنَجَّيْناهُما وَقَوْمَهُما مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ) * ، و ايشان را و قومشان را از غم عظيم برهانيديم ، و آن غم فرعون بود كه ايشان را مىكشتند و خدمت مىفرمودند و انواع رنج و بلا بر ايشان نهاده بودند .
* ( وَنَصَرْناهُمْ ) * ، و نصرت داديم ايشان را بر فرعون و قومش به اهلاك ( 9 ) فرعون و غرق او و قومش ( 10 ) . * ( فَكانُوا هُمُ الْغالِبِينَ ) * ، ايشان غالب بودند به حجّت و غالب شدند به نصرت .
* ( وَآتَيْناهُمَا الْكِتابَ الْمُسْتَبِينَ ) * ( 11 ) ، و ايشان را كتابى داديم روشن با بيان و آن توريت است . يقال : بان الشىء و ابان و استبان و تبيّن ، اذا ظهر .
* ( وَهَدَيْناهُمَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) * ، و ايشان را هدايت داديم به ره راست به اقدار و تمكين ( 12 ) و ازاحت علَّت و نصب ادلَّه و انواع الطاف و توفيق و بيان چيزهاى مقرّب كه عند آن ايشان ( 13 ) بر استقامت ثبات كردند . و روا باشد كه به ره راست ره ( 14 ) بهشت
هامش
( 3 - 1 ) - اساس ، آب ، دا ، آج ، لب : هرون .
( 2 ) - دا ، آج ، لب ، افزوده : گفت .
( 4 ) - سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 8 و سورهء انشقاق ( 84 ) آيهء 25 .
( 7 - 5 ) - اساس : غير مقطوع ، به قياس با نسخهء دا ، « غير » زايد مىنمود و حذف شد .
( 6 ) - آج ، لب : متين .
( 8 ) - دا : ندارد .
( 9 ) - لب : يا هلاك .
( 10 ) - آج ، لب : غرق ايشان .
( 11 ) - لب : المبين .
( 12 ) - آج ، لب : تمكّن .
( 13 ) - دا : ندارد .
( 14 ) - آج ، لب : ندارد .