كه غيب مىدانيم . و الدّحور ، الطَّرد و الإبعاد ، راندن و دور كردن باشد و نصب او امّا بر مفعول له بود و اما بر مصدرى محذوف الفعل ، و تقدير ( 1 ) فيدحرون دحورا .
* ( وَلَهُمْ عَذابٌ واصِبٌ ) * ، اى دائم ، و ايشان را عذابى باشد دايم كه منقطع نشود .
نظيره قوله : . . . وَلَه الدِّينُ واصِباً . . . ( 2 ) ، عبد اللَّه عبّاس گفت : عذابى سخت . كلبى گفت : موجع ، و گفتند : خالص ، و گفتند : واصب ، اى ذو وصب ، و هو الألم و التّعب ، من باب لابن و تامر . و ابو الاسود گفت : در استشهاد دايم .
لا اشترى ( 3 ) الحمد القليل بقاؤه
يوما بذمّ الدّهر اجمع واصبا
اى دائما .
* ( إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ ) * ، حق تعالى چون باز نمود كه شياطين را تمكين نمىكنند از آن كه پيرامن آسمان گردند و گوش به كلام فريشتگان دارند و اگر اين معنى كنند ايشان را قذف مىكنند به رجوم ، گفت : * ( إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ ) * ، الَّا آن كه ايشان ( 4 ) در ربايد ( 5 ) يك در ربودن ( 6 ) كه آن كه ( 7 ) به دنبال او برود ( 8 ) ستارهاى چون پارهء آتش ( 9 ) باشد ، چون عمودى . و « ثاقب » ، بخشنيده ( 10 ) و روشن باشد و از اين جا سوراخ [ را ] ( 11 ) ثقب گويند كه در روشناى ( 12 ) به دو در آيد . يقال : اثقبت النّار و استثقبتها ، اذا اوقدتها ( 13 ) .
و منه قولهم : حسيب ( 14 ) ثاقب ، اى شريف مضىء . قال ابو الاسود :
اذاع به فى النّاس حتّى كانّه
بعلياء ( 15 ) نار اوقدت بثقوب
* ( فَاسْتَفْتِهِمْ ) * ، آنگه حق تعالى بر سبيل تقرير ( 16 ) و الزام حجّت بر ايشان گفت : از ايشان
هامش
( 1 ) - دا ، آج ، لب : و تقدير آن كه .
( 2 ) - سورهء نحل ( 16 ) آيهء 52 .
( 3 ) - اساس : لا يشترى ، به قياس با نسخهء دا ، تصحيح شد .
( 4 ) - دا ، آج ، لب : از ايشان .
( 5 ) - آج ، لب : در ربايند .
( 6 ) - در بودن / در ربودن ، دا ، آج ، لب : در ربودن .
( 7 ) - آج ، لب : اينك .
( 8 ) - آج ، لب : بدود .
( 9 ) - آج ، لب ، افزوده : فاتبعه ، به معنى تبعه . يقال : بتبعته و اتّبعته و اتبعته ، به معنى و شهاب پارهاى چون پارهء آتش .
( 10 ) - آب : بخشنده ، دا : بشخنده ، آج ، لب : بشخيده .
( 11 ) - از دا ، افزوده شد .
( 12 ) - آج ، لب : روشنايى .
( 13 ) - اساس : اوقبتها ، به قياس با نسخهء دا ، تصحيح شد .
( 14 ) - آب ، آج ، لب : حسب .
( 15 ) - اساس : تعليا ، به قياس با نسخهء دا ، تصحيح شد .
( 16 ) - دا : تقريع .