. . . كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَباتُه ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراه مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطاماً ( 1 ) .
بعضى [ دگر ] ( 2 ) گفتند : حيات دنيا در قلَّت لبث ( 3 ) و بقا ، به بقاى آن آب و گياه تشبيه كرد ، و آنچه ظاهر حال است به آن ، به ماند ( 4 ) كه تشبيه به گياه و نبات است - و اللَّه اعلم بمراده ، * ( كَذلِكَ نُفَصِّلُ الآياتِ ) * ، ما چنين تفصيل دهيم آيات را براى قومى كه انديشه كنند ، و بيان و تفصيل براى همه مكلَّفان است و لكن اين قوم را تخصيص كرد ( 5 ) به ذكر كه ايشان منتفع باشند .
قوله : * ( وَاللَّه يَدْعُوا إِلى دارِ السَّلامِ ) * - الاية ، حق تعالى رسول را گفت : يا محمّد ! ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ . . . ( 6 ) ، خلقان را با راه من دعوت كن و به اين كار قيام نماى كه اين كار تو است ، دعوت با شريعت و بيان ملَّت و طريقت حوالت اين دعوت به تو است ، از آن كه در او رنج است چون نوبت به دعوت دار السّلام [ رسد ] ( 7 ) كه همه گنج است بى ( 8 ) رنج ، همه راحت است بى ( 9 ) محنت ، همه كرامت است بى ( 10 ) اهانت ، گفت : تو خاموش باش تا اين ميزبانى من بكنم ، * ( وَاللَّه يَدْعُوا إِلى دارِ السَّلامِ ) * ، چون سراى ، سراى من است و مهمان ( 11 ) مهمان من است و ميزبان منم ، همان اوليتر كه دعوت من كنم ، بنده ( 12 ) ! دعوتى به تو است و اجابتى به من ، و دعوتى به من است و اجابتى به تو . آن دعوت كه به تو است ، دعاى شب تو است تا من به اجابت مقرون كنم ، ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ( 13 ) ، آن دعوت كه به من است و اجابت ( 14 ) به تو ، اين دعوت است و اجابت قوله تعالى : اسْتَجِيبُوا لِلَّه وَلِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ ( 15 ) ، أَجِيبُوا داعِيَ اللَّه ( 16 ) ، وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّه . . . ( 17 ) ، لكن ( 18 ) داعى اللَّه نكو باشد كه داعى ، اللَّه باشد چگونه باشد ؟ اهل لسان گفتند : انّ السّلام
هامش
( 1 ) . سورهء حديد ( 57 ) آيهء 20 .
( 2 ) . اساس : ندارد ، از آو ، افزوده شد .
( 3 ) . آو ، آج ، مج : قلَّت لبث .
( 4 ) . لب : بماند .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز آو : كردند .
( 6 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 125 .
( 7 ) . اساس : ندارد ، از آو ، افزوده شد ، مج : رسيد .
( 10 - 9 - 8 ) . لب : پى .
( 11 ) . آو : ميهمان .
( 12 ) . آج ، لب ، آز : بندهء من .
( 13 ) . سورهء مؤمن ( 40 ) آيهء 60 .
( 14 ) . مل ، مج ، لب : اجابتش .
( 15 ) . سورهء انفال ( 8 ) آيهء 24 .
( 16 ) . سورهء احقاف ( 46 ) آيهء 31 .
( 17 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 33 .
( 18 ) . آو ، آج ، مل ، مج ، لب ، آز : اگر .