عرض مال بده آنچه مىدهى . گفت : حاشا كه من جز خيار و گزيدهء مال به خداى و پيغامبر بدهم ! ايشان آن بستدند و باز آمدند بنزديك ثعلبه و گفتند : چه مىدهى بده تا برويم . او دگر باره همان مقالت گفت ( 1 ) كه : اين جزيت است و مانند جزيت است ، به روى جايهاى ديگر و چون از همه پرداخته باشى با نزديك من آيى . ايشان برفتند و صدقات بستدند و با نزديك ثعلبه آمدند . او گفت : اين نامه مرا دهى كه دارى . نامه بستد و دگر باره بر خواند و گفت : اين جزيت است ، شما به روى تا من راى خود در اين معنى ببينم ، ايشان با پيش رسول آمدند و اين حال بگفتند . رسول - عليه السّلام - گفت : يا ويح ثعلبة ( 2 ) ، يا ويح ثعلبة ( 3 ) ! آنگه سلمى را دعا كرد به خير ، و خداى تعالى [ در حقّ ثعلبه ] ( 4 ) اين آيت بفرستاد : * ( وَمِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّه لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِه لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ . فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِه بَخِلُوا بِه وَتَوَلَّوْا وَهُمْ مُعْرِضُونَ . ) * [ 97 - پ ] * ( فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلى يَوْمِ يَلْقَوْنَه بِما أَخْلَفُوا اللَّه ما وَعَدُوه وَبِما كانُوا يَكْذِبُونَ ) * چون اين آيت ( 5 ) در حقّ ثعلبه بيامد و رسول - عليه السّلام - بر صحابه خواند ، مردى از خويشان ثعلبه حاضر بود ، آن بشنيد ، برخاست و بنزديك ثعلبه آمد و گفت : ويحك يا ثعلبه ! خداى تعالى در حقّ تو سه آيت قرآن بفرستاد .
ثعلبه برخاست و بنزديك رسول آمد و گفت : يا رسول اللَّه ! من صدقه بيارم چنان كه فرمايى . رسول - عليه السّلام - گفت : بعد از آن كه گفتى ( 6 ) آنچه گفتى ، خداى مرا فرموده است كه : صدقهء تو قبول نكنم . او برخاست و خاك بر سر كرد و فرياد كردن گرفت . رسول - عليه السّلام - گفت : اين آن است كه من تو را گفتم و تو فرمان نبردى .
او برخاست و بازگشت و با جاى خود شد و رسول - عليه السّلام - در آن مدّت با جوار رحمت ايزدى شد و صدقهء او قبول نكرد . در عهد ابو بكر بيامد و گفت : صدقهء من قبول كن . گفت : رسول صدقهء تو قبول نكرد ، من نيز قبول نكنم . چون عمر به خلافت بنشست ، بيامد و درخواست تا صدقه بيارد . عمر نيز قبول نكرد . [ در عهد عثمان بيامد ،
هامش
( 1 ) . مج : مقالت كرد .
( 2 ) . مل سه بار گفت .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مل اى واى ثعلبه .
( 4 ) . اساس : ندارد از آو ، افزوده شد .
( 5 ) . مل ، مج ، لب : آيات .
( 6 ) . آو ، بم كه اين جزيت است آج ، لب اگر جزيت است .