و ابو هريره روايت كرد كه معنى آن است ( 1 ) : انتم خير النّاس للنّاس تدخلونهم فى الاسلام ، شما بهتر ( 2 ) امّتانيد ، يعنى بهترين مردمانيد ( 3 ) براى مردمان كه مردم را در اسلام آرى ( 4 ) ، و اين صفت امام باشد .
قتاده گفت [ 253 - ر ] : مراد آنانند كه جهاد كنند و سبى و غارت كنند ، و مردم را در اسلام آرند به تيغ و قتال ، كه پيش از رسول - عليه السّلام - ديگران را قتال نفرمودند .
مقاتل بن حيّان گفت ( 5 ) : امّتان پيشين ( 6 ) امر معروف و نهى منكر نكردندى ، و گفتندى : ما را با كس كار نيست ، ما را تكليف خود به جاى بايد آوردن ، اگر كسى نيك باشد او را به بود ، و اگر بد باشد او را بتر بود « ، و امّت ما نه چنيناند ، بلكه امر معروف كنند و نهى منكر كنند ، و مردم را از ظلم و معصيت باز دارند ، پس [ از ] ( 8 ) اين جا بهترين امّتان باشند .
بهز بن حكيم روايت كند عن أبيه عن جدّه از رسول - عليه السّلام - كه گفت در اين آيت : شما تمامى هفتاد امّتى ( 9 ) از ميان پيشين ( 10 ) شما از همه بهترى ( 11 ) و بر خداى گراميتر .
بريدة الاسلمىّ روايت كرد كه رسول - عليه السّلام - گفت : اهل بهشت در قيامت صد و بيست صف باشد ( 12 ) ، هشتاد صف امّت من باشد ( 13 ) . و عبد اللَّه عمر روايت كرد كه رسول - عليه السّلام - گفت : هيچ امّت نيست و الا بهرى در بهشت باشند و بهرى در دوزخ ، مگر امّت من كه همه در بهشت باشند .
أنس روايت كرد از رسول - عليه السّلام - كه او گفت : امّت من چو ( 14 ) بارانند ،
هامش
( 1 ) . مب ، مر كه .
( 2 ) . همهء نسخه بدلها : بهترين .
( 3 ) . دب ، آج ، لب ، فق : مردمانى / مردمانيد .
( 4 ) . مب ، مر : آريد .
( 5 ) . مب كه .
( 6 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : پيشتر .
( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق : بدتر بود ، مب ، مر : بد باشد از براى خود بد باشد .
( 8 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 9 ) . مب ، مر : امّتيد .
( 10 ) . مب ، مر : از امّتان پيشين .
( 11 ) . مب ، مر : بهتريد .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها : باشند .
( 13 ) . همهء نسخه بدلها بجز وز : باشند .
( 14 ) . مب ، مر : چون .