* ( كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّه لَكُمُ الآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ ) * ، خداى تعالى همچنين بيان كند آياتش براى شما ( 1 ) تا همانا شما ( 2 ) انديشه كنى ( 3 ) در آن .
* ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ ) * ، اى گرويدگان ( 4 ) نفقه كنى از پاك و حلال آنچه كسب ( 5 ) مىكنى . نظيرش قوله تعالى : لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ( 6 ) .
عبد اللَّه مسعود گفت : مراد به طيّب ، حلال است ، دليلش قوله تعالى : يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَاعْمَلُوا صالِحاً ( 7 ) .
رسول - صلى اللَّه عليه و آله - گفت :
ان الله تعالى قسم بينكم اخلاقكم كما قسم بينكم ارزاقكم و ان الله طيب لا يقبل الا طيبا
( 8 ) ، گفت : خداى تعالى قسمت اخلاق شما بكرد چنان كه قسمت ارزاق شما بكرد و خداى تعالى پاك است ، جز پاك نپذيرد . هيچ بنده نباشد كه مالى از حرام جمع كند و از آن ( 9 ) صدقه دهد كه آن صدقه از او مقبول باشد و اگر از آن نفقه كند ( 10 ) بركت نباشد او را در آن ، و اگر بگذارد زاد او بود ( 11 ) تا به دوزخ ، و خداى تعالى سيّئه به سيّئه محو نكند ( 12 ) ، سيّئه به حسنه محو كند و پليد را پليد ( 13 ) محو نكند .
* ( ما كَسَبْتُمْ ) * ، آنچه اندوخته باشى . مفسران گفتند : مراد به كسب در آيت تجارت است يا صناعت .
عبيد ( 14 ) بن رفاعة گفت : رسول - عليه السلام - بيرون آمد و گفت :
يا معشر ( 15 ) التجار انتم فجار الا من اتقى و بر و صدق و قال بالمال هكذا و هكذا ،
گفت : اى جماعت
هامش
( 1 ) . همه نسخه بدلها : مردمان .
( 2 ) . همه نسخه بدلها بجز تب : ايشان .
( 3 ) . همه نسخه بدلها بجز تب ، مر : كنند .
( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : گروندگان .
( 5 ) . تب : مكسب .
( 6 ) . سوره آل عمران ( 3 ) آيه 92 .
( 7 ) . سوره مؤمنون ( 23 ) آيه 51 .
( 8 ) . اساس : كه در اين كلمه نو نويس است ، طيّب به قياس با تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 9 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر مال .
( 10 ) . مج ، نكند .
( 11 ) . تب : باشد .
( 12 ) . مج ، وز : اين جمله را ندارد ، لب : كند .
( 13 ) . تب ، مج ، وز ، دب ، مب ، مر : پليد پليد را .
( 14 ) . دب ربيعة .
( 15 ) . تب : معاشر .