مقدمه مولف
بسم الله الرحمن الرحيم سپاس خداى ( 1 ) را كه بر دارندهء اين ايوان است و گسترندهء ( 2 ) اين شادروان است ( 3 ) ، آرايندهء ( 4 ) آن به آفتاب و ماه و ستارگان است ، و دارندهء اين پيغمبران و امامان است . و درود بر رسول او كه سيّد پيغمبران و ختم مرسلان ( 5 ) است و بر اهل البيت او كه ستارگان زمين ( 6 ) و پيشوايان ديناند ، و بر ياران او بزرگان و اخيار از مهاجر و انصار .
امّا [ بعد ] ( 7 ) بدان كه : قديم - جل جلاله - از عنايت كرم او بر بندگان و حسن نظر او به خلقان ، در ( 8 ) هر وقتى و حينى و عصرى ايشان را فرو نگذاشت ( 9 ) از انواع الطاف . و از جملهء الطاف ، يكى بعثت رسل است ، و يكى انزال كتب ، چه مكلَّفان عند آن به طاعت نزديك شوند و از معصيت دور .
پس از ( 10 ) غايت نعمت او بر ما آن است كه اين دو نعمت در حقّ ما بليغتر فرمود كه پيغمبر ما را بهترين پيغمبران كرد و كتاب ما ( 11 ) بهترين كتابها و آن را به فصيحترين و شريفترين و فراخترين ( 12 ) لغتها فرو فرستاد ، و آن لغت عرب است .
آنكه آن را مجمع ( 13 ) علوم كرد تا هيچ نوع از انواع علوم نباشد و الَّا در اين كتاب يابند ، پس چاره نباشد آن را كه تعاطى اين علم ( 14 ) كند و خواهد كه در
هامش
( 1 ) . دب : خدايى .
( 2 ) . مج ، دب ، وز ، مر : گستراننده .
( 3 ) . دب ، لب ، مر و .
( 4 ، 5 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب : كه ختم پيغمبران است و سيّد مرسلان .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب اند .
( 7 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها بجز مج ، مب : حسن نظر و عنايت در ، مج ، مب : افتادگى دارد .
( 9 ) . دب ، آج ، لب ، وز ، فق ، مر : نگذاشته .
( 10 ) . همهء نسخه بدلها : ندارد .
( 11 ) . دب را .
( 12 ) . اساس : فراغترين ، به قياس با نسخهء مج و با توجّه به ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 13 ) . دب ، آج ، لب ، فق : مجموع .
( 14 ) . دب : علوم .