3 * ( الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ الله أَلا بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ رعد آيه 28 . ) *
4 * ( وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَه مَعِيشَةً ضَنْكاً طه آيه 124 5 * ( فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ غاشيه آيه 21 6 ) * * ( سَبَّحَ لِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ حديد حشر صف آيه اول . ) *
7 * ( وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى اعراف 172 . ) *
8 * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّه . ) *
9 : فبعث فيهم رسله و واتر اليهم انبيائه ليستادوهم ميثاق فطرته و يذكروهم منسى نعمته و يحتجوا عليهم بالتبليغ و يثيروا لهم دفائن العقول نهج البلاغه خطبه اول .
10 : ابتدع بقدرته الخلق ابتداعا و اخترعهم على مشيته اختراعا ثم سلك بهم فى طريق ارادته و بعثهم فى سبيل محبته صحيفه سجاديه دعاوى اول .
بحث در دلالت هر يك از اين آيات و كلمات بر مدعاى ما طولانى است از مطالعه تفاسير اين آيات و شروح اين كلمات مطلب روشن مىشود
راه حس و علم يا راه طبيعت
به عبارت ديگر راه مطالعه در خلقت اين راه نيز به نوبه خود به سه راه منشعب مىشود 1 از راه تشكيلات و نظاماتى كه در ساختمان جهان به كار رفته است .
2 از راه هدايت و راهنمائى مرموزى كه موجودات در مسير خويش مىشوند .
3 از راه حدوث و پيدايش عالم .
1 تشكيلات و نظامات :
مطالعه احوال موجودات نشان مىدهد كه ساختمان جهان و ساختمان واحدهائى كه اجزاء جهان را تشكيل ميدهند حساب شده است هر چيزى جائى دارد و براى آن جا قرار داده شده است و منظورى از اين قرار دادنها در كار بوده است .
جهان درست مانند كتابى است كه از طرف مؤلف آگاهى تاليف شده است هر جمله و سطر و فصلى محتوى يك سلسله معانى و مطالب و منظورهائى است نظمى كه در كلمات و جمله ها و سطرها به كار برده شده است از روى دقت خاصى است و هدف را نشان مىدهد .