خداى جهان و جهان
كسى كه جمله فوق را شنيده و متوجه مىشود كه ما در صدد بحث از چنين موضوعى هستيم طبعا از خود مىپرسد كه 1 چرا بايد از خداى جهان بحث كرد ( 1 )
شرح
( 1 ) در تاريخ اديان اين مسئله طرح مىشود كه علت پيدايش مفاهيم دينى كه در راس آنها مفهوم خدا است چيست چطور شد كه بشر به اين مفهوم توجه كرد و بدنبال آن يك سلسله سنن و اعمال كه فوق العاده براى آنها اهميت قائل است انجام داد اين پرسش در واقع متوجه اين جهت است كه بشر در طول تاريخ خود چرا به انديشه خدا افتاده و به جستجوى خدا پرداخته است چه عامل و انگيزه اى بشر را بسوى مفاهيم خدا و دين و پرستش سوق داده است آيا آن عامل عقلانى و منطقى است يا روانى و يا اجتماعى و اگر روانى است آيا ناشى از يك تمايل فطرى و ذاتى است و يا نوعى عكس العمل است كه روح در برابر برخى پيشآمدها انجام داده و مىدهد .
چنان كه ميدانيم مسائل بسيارى هست كه از قديمترين دورانها مورد توجه بشر بوده است از قبيل مسئله عليت و معلوليت عامه و همچنين عليت و معلوليتهاى خاصه از قبيل تاثير فلان دارو در علاج فلان بيمارى و تاثير زمين و خورشيد و ماه در خسوف و كسوف و امثال اينها .