نتيجه اين بيان 1 جهان آفرينش مركب از سه مرتبه است كه به ترتيب از بالا به پائين روى هم چيده شده جهان عقل جهان مثال جهان ماده .
2 پديده هاى هر يك از اين سه جهان معلول عللى هستند كه از سنخ خودشان مىباشند حادث مادى معلول علل ماديه و موجود مثالى معلول موجود مثالى و موجود عقلى معلول موجودى از سنخ خود .
3 مجموع هر عالمى معلول ما فوق خودش مىباشد 4 مجموع جهان آفرينش معلول خداى آفريدگار بوده و نسبت هر علت جزء بوى نسبت دست را دارد به نويسنده نامه و نسبت زبان را دارد به گوينده سخن .
در اطراف مجردات پرسشهاى بسيار و بحثهاى زيادى هست كه برخى از آنها مربوط به علم نفس و ادراكات نفسانى مىباشد و برخى نيز بحثهاى فلسفى است و در كتب مبسوطه فلسفه مورد تعرض است و ما به همين اندازه كه ذكر نموديم قناعت مىورزيم
شرح
استدلالى كه در اين مقاله بر وجود عالم عقل و عالم مثال آورده شده است از ناحيه وجود انسان است يعنى بدليل اينكه مرتبه اى از انسان طبيعت است و مرتبه از او مثال است و مرتبه اى از او عقل و از طرف ديگر طبيعت قادر نيست كه موجد مرتبه اى عاليتر از خود يعنى مثال و عقل بوده باشد پس هر مرتبه اى از وجود انسان وابسته به عالمى از سنخ خود او است اينست مفاد استدلال متن همانطور كه گفتيم بهتر است در شناسائى اين عوالم به آنچه از ناحيه وحى و نبوت رسيده است استناد گردد و يا همچون مردان راه از ضمير و باطن و مكاشفه شهودى استمداد شود