كثرت و ترتيب قياسى اجزاى جهان
همين جهان آفرينش كه نسبت به آفريننده خود يك واحد مىباشد در متن خود اختلافاتى دارد .
چنان كه در مقاله 3 بثبوت رسيد ما دو قسم ادراكات داشتيم كه از ماده مجرد بوده و احكام ماده بر آنها انطباق نمىپذيرفت يعنى ادراكات خيالى و ادراكات عقلى . ( 1 )
شرح
( 1 ) يكى از مسائلى كه در مباحث فعل بارى مطرح است كليات عوالم وجود است مقصود ما از عالم عبارت است از موجود يا موجوداتى كه در مجموع هستى مرتبه اى خاص را اشغال كرده است به طورى كه محيط به ما دون خود و محاط ما فوق خود است .
از نظر لغت مانعى نيست كه ما كلمه عالم را بنوعى خاص و يا انواعى كه تحت جنسى خاص قرار گفتهاند باعتبار اينكه وضع و حالت و زندگى آنها نظامات خاصى دارد اطلاق كنيم مثلا بگوييم عالم مورچه گان و يا عالم زنبور عسل يا عالم حشرات يا عالم حيوان عالم نبات يا عالم زمين عالم آسمانها و امثال اينها و شايد همانطور كه بعضى از مفسران گفتهاند تعبير به رب العالمين در قرآن كريم ناظر به چنين مطلبى باشد .
ولى در اصطلاحات فلسفى كلمه عالم بان موجود يا موجوداتى اطلاق